Ελεγκτικό συνέδριο: «βλέπει» αδιαφανείς συμβάσεις 1,24 δισ. με το δημόσιο

Συμβάσεις συνολικής αξίας 1,24 δισ. ευρώ με μία και μοναδική προσφορά καταγράφονται στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αναδεικνύοντας το πρόβλημα που συχνά χάνεται πίσω από τις ανακοινώσεις για αναθέσεις και απορρόφηση κονδυλίων.

Και ενώ η κυβέρνηση καλείται να εξασφαλίσει μεγαλύτερη απόδοση από κάθε ευρώ δαπάνης, οι έλεγχοι εντοπίζουν αδυναμίες ακόμη και στην καταγραφή των συμβάσεων που υπογράφουν τα υπουργεία, ενώ το Δημόσιο δεσμεύει μεγάλα ποσά χωρίς να έχει πάντοτε τη δυνατότητα να συγκρίνει ανταγωνιστικές προτάσεις

Η ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2025 συγκεντρώνει ευρήματα που θέτουν υπό αμφισβήτηση την επάρκεια των μηχανισμών διαχείρισης του δημόσιου χρήματος. Στον προσυμβατικό έλεγχο, συμβάσεις αξίας 873,91 εκατ. ευρώ κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες.

Στην επισκόπηση των κρατικών συμβάσεων για το 2024, η οποία περιλαμβάνεται στον έλεγχο του απολογισμού, διαπιστώνεται περιορισμένος ανταγωνισμός, ενώ για το Ταμείο Ανάκαμψης η υψηλή εκτέλεση των ετήσιων πιστώσεων συνυπάρχει με πολύ χαμηλότερη σωρευτική χρηματοοικονομική πρόοδο των έργων.

Η εικόνα των μοναδικών προσφορών προκύπτει από την επεξεργασία στοιχείων για 14.630 συμβάσεις υπουργείων, συνολικού ποσού περίπου 4,1 δισ. ευρώ, που είχαν συναφθεί το 2024 ή παρέμεναν ενεργές από προηγούμενα χρόνια. Στις συμβάσεις με διαγωνιστική διαδικασία, το 43% είχε μόνο μία προσφορά, ενώ στις απευθείας αναθέσεις και τις διαπραγματεύσεις χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, το αντίστοιχο ποσοστό έφθανε το 61%.

Οι συμβάσεις με μία προσφορά μετά από διαγωνισμό ανέρχονταν σε 879,2 εκατ. ευρώ, ενώ εκείνες των εξαιρετικών διαδικασιών σε ακόμη 362,71 εκατ. ευρώ. Το άθροισμα των 1,24 δισ. δείχνει το μέγεθος του προβλήματος. .

Η μοναδική συμμετοχή δεν αποδεικνύει από μόνη της παρανομία ή υπερτιμολόγηση. Περιορίζει, όμως, τη δυνατότητα του Δημοσίου να επιτύχει καλύτερη τιμή και όρους, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα γιατί οι διαδικασίες δεν προσελκύουν περισσότερους ενδιαφερομένους. Το ίδιο το Ελεγκτικό συνδέει την ανεπάρκεια του ανταγωνισμού με την υπονόμευση της διαφάνειας, της ισότητας συμμετοχής και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Πίσω από τις αναθέσεις εμφανίζεται και ένα πρόβλημα που δυσκολεύει τον έλεγχο καθώς τα στοιχεία των φορέων δεν συμφωνούν πάντοτε με όσα καταχωρίζονται στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων.

Η έκθεση αναφέρει ασυμφωνίες στον αριθμό των καταχωρισμένων συμβάσεων στα υπουργεία Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ναυτιλίας, Δικαιοσύνης και Προστασίας του Πολίτη. Εσφαλμένες καταχωρίσεις εντοπίζονται επίσης στα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Πολιτισμού και Προστασίας του Πολίτη.

Οι διαπιστώσεις αυτές αγγίζουν την ίδια τη δυνατότητα της διοίκησης να γνωρίζει τι έχει αναθέσει και με ποιους όρους. Το δικαστήριο επισημαίνει ότι η απουσία κεντρικού μητρώου με ενιαία καταγραφή δυσχεραίνει την αξιόπιστη πληροφόρηση, αφήνοντας περιθώρια για σφάλματα, ελλείψεις και διπλοκαταχωρίσεις.