Το αμφιλεγόμενο σχέδιο του βρετανικού στρατού για την τεχνητή νοημοσύνη

Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και των αυτόνομων οπλικών συστημάτων φέρνει στο προσκήνιο ένα από τα πιο κρίσιμα ηθικά διλήμματα της σύγχρονης πολεμικής τεχνολογίας: μπορεί μια μηχανή να αποφασίζει μόνη της ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει;

Στη Βρετανία, η συζήτηση αυτή αποκτά πλέον επίσημη διάσταση, καθώς κυβερνητικοί και στρατιωτικοί παράγοντες εξετάζουν το ενδεχόμενο χαλάρωσης των περιορισμών που απαιτούν την ανθρώπινη συμμετοχή στην επιλογή στρατιωτικών στόχων.

Ο υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων του Ηνωμένου Βασιλείου, Άλ Καρνς, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι μηχανές να μπορούν να λαμβάνουν αυτόνομα αποφάσεις για στόχους.

Οι δηλώσεις του Καρνς αντανακλούν μια ευρύτερη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη εντός του ΝΑΤΟ. Πολλοί στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν ότι οι δυτικές χώρες κινδυνεύουν να βρεθούν σε μειονεκτική θέση απέναντι σε αντιπάλους που αναπτύσσουν ολοένα και πιο αυτόνομα οπλικά συστήματα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ορισμένα βρετανικά συστήματα διαθέτουν ήδη σημαντικό βαθμό αυτονομίας, με πυραυλικά συστήματα που μπορούν να εντοπίζουν και να προσβάλλουν στόχους με περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση.

Παράλληλα, ο Καρνς ξεκαθάρισε στους Financial Times ότι η θέση του δεν αντιβαίνει στην επίσημη κυβερνητική πολιτική, υπογραμμίζοντας πως το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνεχίσει να τηρεί αυστηρούς κανόνες και κανονισμούς για τη χρήση αυτόνομων όπλων.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μετατραπεί σε πεδίο δοκιμών για τις νέες στρατιωτικές τεχνολογίες. Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποιούν drones όπως το Saker Scout, το οποίο αξιοποιεί συστήματα υπολογιστικής όρασης για να αναγνωρίζει και να επιτίθεται σε προκαθορισμένες κατηγορίες στρατιωτικών στόχων.

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία φέρεται να χρησιμοποιεί drones τύπου Lancet με προηγμένες δυνατότητες αυτόνομου εντοπισμού στόχων, αν και παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό παρεμβαίνει ο άνθρωπος στις τελικές αποφάσεις.

Η πρόσφατη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναζωπύρωσε επίσης τη συζήτηση για την αυτονομία στα οπλικά συστήματα, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αξιοποίησαν τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για την υποστήριξη διαδικασιών επιλογής στόχων.

Οι ειδικοί του διεθνούς δικαίου προειδοποιούν ότι η πλήρης απομάκρυνση του ανθρώπινου παράγοντα από τις αποφάσεις στόχευσης δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ευθύνη, τη λογοδοσία και την προστασία των αμάχων.