Πώς ο πόλεμος αλλάζει τους επενδυτές και τις διαδρομές του χρήματος

Προφανώς και οι σκέψεις δεν γίνονται με όρους ρήξης απέναντι στις ΗΠΑ, αλλά γίνεται όλο και πιο έντονα στα dealing rooms, στις κεντρικές τράπεζες και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η ενεργειακή κρίση και η αβεβαιότητα για τα επιτόκια έχουν βάλει σε κίνηση κεφάλαια δισεκατομμυρίων.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επαναφέρουν στις κλειστές συζητήσεις το ζήτημα ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού πυλώνα

Τις τελευταίες ημέρες έχει αυξηθεί σημαντικά το ενδιαφέρον για γερμανικά και γαλλικά κρατικά ομόλογα, αλλά και για βραχυπρόθεσμα ευρωπαϊκά assets υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης. Η εικόνα στις αγορές αποτυπώνει αυτή τη μετατόπιση, με το αμερικανικό δεκαετές να παραμένει κοντά στο 4,4%, επίπεδο που αντανακλά αυξημένο risk premium και ανησυχία για το αμερικανικό χρέος, ενώ ταυτόχρονα τα Bunds επανέρχονται στο επίκεντρο ως βασικό ευρωπαϊκό ασφαλές καταφύγιο. Στις αγορές  παρακολουθούν στενά τις κινήσεις αυτές, όχι μόνο ως επενδυτική στάση αλλά ως πιθανή αφετηρία μιας ευρύτερης αλλαγής που μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο του ευρώ σε μια περίοδο παγκόσμιας αστάθειας.

Πίσω από τις κινήσεις των αγορών εξελίσσεται ήδη μια βαθύτερη πολιτική και οικονομική διεργασία, όπου Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επαναφέρουν στις κλειστές συζητήσεις το ζήτημα ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού πυλώνα, με μεγαλύτερη αγορά κοινών τίτλων, ενισχυμένη ένωση κεφαλαιαγορών και περισσότερο χώρο για επενδύσεις εντός Ευρώπης. Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στα κρατικά ομόλογα. Μεγάλα κεφάλαια στρέφονται και προς ευρωπαϊκές ενεργειακές, αμυντικές και βιομηχανικές εταιρείες που θεωρούνται πιθανές κερδισμένες της νέας εποχής αναδιάταξης. Σε αυτό το περιβάλλον, ο πόλεμος και η ενεργειακή κρίση λειτουργούν ως καταλύτης για μια αργή αλλά ορατή μετακίνηση εμπιστοσύνης μέσα στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, την ώρα που κυβερνήσεις και αγορές προσπαθούν να καταλάβουν πού θα σταθεροποιηθεί τελικά το νέο κέντρο βάρους.

Η ενεργειακή κρίση δεν λειτούργησε μόνο ως πληθωριστικό σοκ, αλλά αναδιάταξε τον τρόπο με τον οποίο οι επενδυτές αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο. Από τις αρχές της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι αγορές πέρασαν από τη λογική της βραχυπρόθεσμης αναταραχής στη λογική της μόνιμης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Αυτό είναι το στοιχείο που έχει αρχίσει να αλλάζει την στάση των επενδυτών.

Σε μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες υπάρχει πλέον η εκτίμηση ότι η αγορά μπαίνει σε φάση προστασίας των κεφαλαίων.  Τα funds αναζητούν μικρότερη έκθεση σε ασταθή assets και μεγαλύτερη ασφάλεια σε κρατικά χαρτιά υψηλής αξιολόγησης, χρυσό και άλλες αμυντικού τύπου επενδύσεις. Γι’ αυτό και το γερμανικό δεκαετές κινείται γύρω στο 3%, τη στιγμή που το αμερικανικό παραμένει στο 4,4%, το γαλλικό στο 3,7%, το ελληνικό στο 3,8% και το ιταλικό στο 3,9%.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι αγορές δεν φοβούνται μόνο τον πληθωρισμό, αλλά φοβούνται και τη διάρκεια της κρίσης και την αβεβαιότητα που θα φέρει στην ανάπτυξη.

Η Ευρώπη διαθέτει ισχυρές οικονομίες και μεγάλο αποταμιευτικό πλεόνασμα, αλλά δεν διαθέτει ενιαίο safe asset

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν τη μεγαλύτερη αγορά ομολόγων στον κόσμο, το δολάριο παραμένει το κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα και οι αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες συνεχίζουν να προσελκύουν τεράστια επενδυτικά κεφάλαια. Ωστόσο, στο παρασκήνιο των αγορών έχει ανοίξει μια συζήτηση αναφορικά με το πόσο ασφαλές είναι ένα οικονομικό σύστημα που βασίζεται σε χρέος άνω των 35 τρισ. δολαρίων, υψηλά επιτόκια και πολιτική αβεβαιότητα ενόψει εκλογικών κύκλων;

Η συζήτηση αυτή ενισχύθηκε μετά τις τελευταίες δημοπρασίες αμερικανικών τίτλων, όπου καταγράφηκε πιο συγκρατημένη ζήτηση από ξένους επενδυτές. Στελέχη τραπεζών σημειώνουν ότι κεντρικές τράπεζες και επενδυτικά κεφάλαια αρχίζουν να διαφοροποιούν μέρος των τοποθετήσεών τους, όχι εγκαταλείποντας τους τίτλους του δημοσίου, αλλά μειώνοντας την απόλυτη εξάρτηση από αυτούς. Αυτό ακριβώς φοβούνται και παρακολουθούν οι αμερικανικές αρχές, ιχνηλατώντας την κατάσταση οχι για τον φόβο μιας βίαιης φυγής κεφαλαίων, αλλά μια σταδιακή υποχώρηση της μονοπωλιακής θέσης που είχαν τα αμερικανικά assets ως μοναδικό ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσης.