Πώς οι τούρκοι τουρίστες αλλάζουν το ανατολικό αιγαίο

Σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της τουριστικής οικονομίας των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων εξελίσσεται η αγορά της Τουρκίας, με τη visa express να διευκολύνει τις σύντομες επισκέψεις και να δημιουργεί μια σταθερή ροή ταξιδιωτών από τα απέναντι παράλια.

Το ειδικό καθεστώς αφορά τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, την Κω, τη Ρόδο, τη Λήμνο, τη Λέρο, την Κάλυμνο, τη Σύμη, το Καστελόριζο, την Πάτμο και τη Σαμοθράκη. Επιτρέπει στους Τούρκους πολίτες και στις οικογένειές τους να αποκτούν βίζα σύντομης διαμονής, διάρκειας έως επτά ημερών, χωρίς να χρειάζεται να ακολουθήσουν την πλήρη διαδικασία έκδοσης θεώρησης Σένγκεν.

Το πρόγραμμα, το οποίο εφαρμόζεται από το 2024, ανανεώθηκε για ακόμη έναν χρόνο και θα παραμείνει σε ισχύ έως τον Απρίλιο του 2027, επιβεβαιώνοντας ότι η διευκόλυνση των ταξιδιών από την Τουρκία αντιμετωπίζεται πλέον ως σταθερό εργαλείο ενίσχυσης της τουριστικής δραστηριότητας στα νησιά.

Η σημασία του μέτρου δεν περιορίζεται στον αριθμό των αφίξεων. Οι Τούρκοι επισκέπτες κινούνται περισσότερο μέσα στους προορισμούς, επιλέγουν την τοπική εστίαση, πραγματοποιούν αγορές και ταξιδεύουν συχνά εκτός της στενής περιόδου αιχμής. Με τον τρόπο αυτό, τα έσοδα διαχέονται σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, εστιατόρια, εμπορικά καταστήματα, επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων και ακτοπλοϊκές εταιρείες.

Η Χίος αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της δυναμικής που έχει αποκτήσει η τουρκική αγορά. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Φορέα Τουρισμού Χίου, Κώστα Μούνδρο, το 2010 οι Τούρκοι επισκέπτες ήταν περίπου 5.000, ενώ το 2014 είχαν φθάσει τους 85.000.

Πλέον, οι αφίξεις Τούρκων επισκεπτών κινούνται κοντά στις 130.000, σε σύνολο περίπου 200.000 αφίξεων από το εξωτερικό. Ειδικότερα, το 2025 καταγράφηκαν στη Χίο 131.324 Τούρκοι επισκέπτες, οι οποίοι αποτέλεσαν καθοριστικό παράγοντα για την πορεία των τοπικών τουριστικών επιχειρήσεων.

Ο συγκεκριμένος αριθμός είναι χαμηλότερος από τους 192.333 επιβάτες που εμφανίζονται να αναχώρησαν από τον Τσεσμέ προς τη Χίο στον πίνακα των τουρκικών αρχών. Η διαφορά εξηγείται από το γεγονός ότι ο δεύτερος αριθμός περιλαμβάνει το σύνολο των επιβατών της γραμμής, ανεξαρτήτως εθνικότητας, ενώ τα στοιχεία της Χίου αφορούν ειδικότερα τους Τούρκους επισκέπτες.

Κατά την εκτίμηση του κ. Μούνδρου, περίπου το 20% των Τούρκων επισκεπτών εισέρχεται στο νησί χρησιμοποιώντας το ειδικό καθεστώς της visa express στην πύλη εισόδου, γεγονός που έχει δώσει νέα ώθηση στον τουρισμό από τα απέναντι παράλια.

Οι επισκέπτες από την Τουρκία θεωρούν ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τις τιμές στην ελληνική εστίαση, κυρίως στο ψάρι και στα αλκοολούχα ποτά, τα οποία έχουν καταστεί πολύ ακριβότερα στην τουρκική αγορά.

Η αυξανόμενη κίνηση δημιουργεί, πάντως, και νέες ανάγκες σε επίπεδο υποδομών. Στη Χίο δρομολογείται νέο τελωνείο, ώστε να περιοριστούν οι καθυστερήσεις και να βελτιωθεί η εξυπηρέτηση κατά τις ημέρες υψηλής επιβατικής κίνησης.