Το σχέδιο της κομισιόν για την διαχείριση των οικονομικών επιπτώσεων από τη μέση ανατολή

Το σχέδιο που έφερε στο φως το ERTnews αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής στην Κύπρο.

Η Κομισιόν σημειώνει ότι η γεωπολιτική αστάθεια, σε συνδυασμό με την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, αναδεικνύεται για δεύτερη φορά σε λιγότερο από πέντε χρόνια, μετά την κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Παρά την πρόοδο στην καθαρή ηλεκτροπαραγωγή, η Κομισιόν επισημαίνει ότι θέρμανση, βιομηχανία και μεταφορές παραμένουν έντονα εξαρτημένες από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο, γεγονός που αφήνει τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις εκτεθειμένα σε διεθνείς διακυμάνσεις τιμών.

Η Κομισιόν θέλει να αποφύγει το σενάριο όπου όλα τα κράτη-μέλη γεμίζουν ταυτόχρονα τις αποθήκες φυσικού αερίου, πυροδοτώντας νέο κύμα ανατιμήσεων. Προβλέπει στενή παρακολούθηση του χρονοδιαγράμματος αγορών και τη χρήση της ευελιξίας στον στόχο πλήρωσης αποθηκών μέχρι και κατά 10%, με πιθανή εξάλλου αύξηση του επιτρεπόμενου περιθωρίου έως 5% εάν παραμείνουν δυσμενείς οι συνθήκες αγοράς. Η Επιτροπή θα συντονίζει επίσης ενδεχόμενες αποδεσμεύσεις αποθεμάτων πετρελαίου μέσω της Ομάδας Συντονισμού Πετρελαίου, ενώ έως τον Μάιο 2026 θα χαρτογραφήσει τις ευρωπαϊκές διϋλιστηριακές δυνατότητες, δίνοντας έμφαση στα καύσιμα της αεροπλοΐας,  όπου σχεδόν το 40% της κατανάλωσης καλύπτεται από εισαγωγές, πολλές εκ των οποίων διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Για τις επιχειρήσεις, και ειδικά τις μικρομεσαίες και τις ενεργοβόρες μονάδες, η Κομισιόν  εισηγείται στοχευμένα σχήματα στήριξης: χρηματοδοτικά εργαλεία, κουπόνια (vouchers), και μοντέλα leasing για καθαρές και αποδοτικές τεχνολογίες, με στόχο να μειωθεί τόσο η έκθεση στις τιμές όσο και το ενεργειακό αποτύπωμα.

Στο ρυθμιστικό πεδίο, προαναγγέλλεται ένα Προσωρινό Πλαίσιο (Temporary Framework) έκτακτων μέτρων κρατικών ενισχύσεων για τους κλάδους που πλήττονται περισσότερο από τις αυξήσεις τιμών, καθώς και πρακτικές οδηγίες προς τα κράτη-μέλη για προστασία ευάλωτων καταναλωτών από διακοπές, επιτάχυνση αλλαγής προμηθευτή και ενίσχυση της συμμετοχής σε ενεργειακές κοινότητες και αυτοπαραγωγή.

Ένας από τους πιο τεχνοκρατικούς άξονες της ανακοίνωσης αφορά την ταχεία μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου και πετρελαίου μέσω συνδυασμού εξοικονόμησης, ηλεκτροδότησης και ανάπτυξης εγχώριων καθαρών πηγών.

Στο μέτωπο του υδρογόνου, η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη της αγοράς υπολείπεται των προσδοκιών και προαναγγέλλει μέχρι τον Ιούνιο 2026 στοχευμένη αναθεώρηση των κριτηρίων παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου (renewable hydrogen), με στόχο να επιταχυνθεί η βιομηχανική χρήση αλλά και η παραγωγή ηλεκτρο-συνθετικών αεροπορικών καυσίμων (electro‑SAF).

Παράλληλα, προαναγγέλλεται ένα Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό (Electrification Action Plan) εντός του β΄ τριμήνου του 2026, το οποίο θα περιλαμβάνει στόχο για τον βαθμό ηλεκτροδότησης της οικονομίας και δέσμη μέτρων άρσης εμποδίων στην ηλεκτροκίνηση, στην ηλεκτρική θέρμανση και στη χρήση ηλεκτρισμού στη βιομηχανία.

Η Κομισιόν θα εντοπίσει, μαζί με τα κράτη-μέλη και τους διαχειριστές συστημάτων, σταθμούς παραγωγής – ιδίως αιολικά πάρκα – που πλησιάζουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους, ώστε να επανενεργοποιηθούν (repowering) και να αυξήσουν γρήγορα τη διαθέσιμη καθαρή ισχύ.