Πώς θα… ξεκολλήσουν οι μισθοί στην ελλάδα

Η απόσταση που χωρίζει τις απολαβές των εργαζομένων από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει μεγάλη, παρότι οι μισθοί έχουν αυξηθεί και η ανεργία έχει υποχωρήσει τα τελευταία χρόνια.

Το 2024 ο μέσος ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης, προσαρμοσμένος ώστε να είναι συγκρίσιμος μεταξύ των κρατών-μελών, διαμορφώθηκε στην Ελλάδα περίπου στις 18.000 ευρώ. Ήταν ο δεύτερος χαμηλότερος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 39.800 ευρώ.

Οι κλάδοι που δημιουργούν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία ανά εργαζόμενο είναι κατά κανόνα και εκείνοι που προσφέρουν υψηλότερες αποδοχές

Παρά τις περί του αντιθέτου τοποθετήσεις αρκετών, το μισθολογικό χάσμα δεν μπορεί να κλείσει μόνο με αποφάσεις για τον κατώτατο μισθό ή με διοικητικές παρεμβάσεις στις αμοιβές. Η μόνιμη και ασφαλής σύγκλιση περνά από την αύξηση της αξίας που παράγεται ανά εργαζόμενο, με άλλα λόγια, από την παραγωγικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.

Το συμπέρασμα αποτυπώνεται ανάγλυφα στα στοιχεία του ΙΟΒΕ για την ελληνική βιομηχανία. Οι κλάδοι που δημιουργούν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία ανά εργαζόμενο είναι κατά κανόνα και εκείνοι που προσφέρουν υψηλότερες αποδοχές. Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αύξηση της παραγωγικότητας θα μεταφέρεται αυτομάτως στους μισθούς. Δημιουργεί όμως, τις συνθήκε ώστε οι επιχειρήσεις να πληρώνουν καλύτερα χωρίς να αναγκάζονται να μετακυλίουν όλο το εργοδοτικό κόστος στις τιμές ή να χάνουν μερίδια αγοράς.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι η συνολική παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας βρίσκεται περίπου στο 55% του μέσου όρου της ΕΕ

Η παραγωγικότητα εργασίας στην ελληνική βιομηχανία ανήλθε το 2025 στις 56.600 ευρώ προστιθέμενης αξίας ανά εργαζόμενο, σε σταθερές τιμές του 2020. Το ποσό αντιστοιχεί στο 74% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αν η σύγκριση γίνει σε τρέχουσες τιμές, η βιομηχανία βρίσκεται στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ και στη 13η θέση μεταξύ των κρατών-μελών. Αντίθετα, το σύνολο της ελληνικής οικονομίας κατατάσσεται στην 25η θέση και μόλις στο 53% της ευρωπαϊκής παραγωγικότητας.

Η διαφορά είναι ενδεικτική της δομής της ελληνικής οικονομίας, με την παραγωγικότητα στη βιομηχανία να είναι περίπου 60% υψηλότερη από εκείνη του συνόλου των εγχώριων κλάδων. Η βιομηχανία βρίσκεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των μεγάλων τομέων της οικονομίας, πίσω από τις χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες, ενώ απασχολεί περίπου το 9,5% των εργαζομένων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι η συνολική παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας βρίσκεται περίπου στο 55% του μέσου όρου της ΕΕ. Παρά τη βελτίωση της ανάπτυξης, των επενδύσεων και της απασχόλησης, η απόσταση παραμένει μία από τις βασικές αδυναμίες του παραγωγικού μοντέλου. Το χαμηλό αποτέλεσμα είναι βέβαιο πως δεν οφείλεται στο γεγονός ότι οι Έλληνες εργάζονται λιγότερο. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν οτι το 2025 η Ελλάδα είχε τη μεγαλύτερη πραγματική εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας στην ΕΕ, με 39,6 ώρες, έναντι 35,9 ωρών που ήταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος. Η διαφορά βρίσκεται στο κεφάλαιο, στην τεχνολογία, στην οργάνωση της παραγωγής, στις δεξιότητες και στο μέγεθος των επιχειρήσεων που υποστηρίζουν κάθε ώρα εργασίας.

Το ΔΝΤ, στην τελευταία αξιολόγηση της Ελλάδας, αναγνωρίζει ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 4,5% το 2026 ήταν σε γενικές γραμμές συμβατή με τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα.