Ποιος θα σώσει τη γαλλία; μελανσόν, λεπέν και εκτ μπροστά στο αδιέξοδο

Με το δημόσιο χρέος της Γαλλίας να βρίσκεται ήδη στα 3,6 τρισ. ευρώ, τον πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν να απαγορεύει ακόμα και διαμαρτυρίες του κόσμου και τους Γάλλους πολιτικούς να προτείνουν ευφάνταστες λύσεις για την έξοδο από την χρόνια κρίση, η σημαντικότερη χώρα της ΕΕ δείχνει να βαδίζει στα βράχια. Ίσως, τελικά, η Γαλλία να είναι πολύ μεγάλη για να σωθεί.

Στη Γαλλία επικρατεί ατμόσφαιρα εξέγερσης, με τις κινητοποιήσεις να εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα και τους μαθητές λυκείων να βρίσκονται στην αιχμή τους. Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, 550.000 άτομα συμμετείχαν το Σάββατο 17 Οκτωβρίου σε διαδηλώσεις κατά του υψηλού κόστους ζωής, εκ των οποίων 110.000 στο Παρίσι. Οι διοργανωτές κάνουν λόγο για 800.000 συμμετέχοντες.

Πρόκειται για ακόμη μία έκφραση της λαϊκής δυσαρέσκειας, με φόντο τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές αλλαγές και την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό αδιέξοδο, την ώρα που το δημόσιο χρέος συνεχίζει να διογκώνεται. Την κατάσταση έρχεται να δυσκολέψει ακόμα περισσότερο για τους Γάλλους η πρόσφατη δήλωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, λέγοντας ουσιαστικά στο Παρίσι, λύστε το πρόβλημα μόνοι σας.

Σύμφωνα με τον γνωστό Γερμανό οικονομικό αναλυτή Βόλφγκανγκ Μινχάου, δεν διαφαίνεται εύκολη διέξοδος στον ορίζοντα για τη Γαλλία, καθώς ορισμένες από τις διαθέσιμες λύσεις θεωρούνται πολιτικά ανέφικτες, ενώ άλλες ενδέχεται να οδηγήσουν τη χώρα σε ακόμη μεγαλύτερες περιπέτειες.

Ο Μινχάου εντοπίζει τέσσερις θεωρητικές διεξόδους από την παγίδα χρέους. Το ερώτημα, όμως, είναι ποιες από αυτές μπορούν πράγματι να εφαρμοστούν στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα της Γαλλίας.

Το άλλο φαβορί του δεύτερου γύρου των γαλλικών εκλογών, η Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, μπορεί να μην επιθυμεί στάση πληρωμών για το γαλλικό χρέος, αλλά θα αναζητήσει έσοδα από μονομερή μείωση κατά 2/3 των γαλλικών εισφορών στον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Όπως τονίζει όμως ο Γερμανός αναλυτής, αν εφαρμόσει το φορολογικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα δαπανών, ενδέχεται να καταλήξει σε παρόμοια κατάσταση με εκείνη του Μελανσόν. Εξάλλου, τονίζει ότι οι πολιτικές της Λεπέν είναι εξίσου ασύμβατες με την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ όσο και εκείνες του Μελανσόν.

Μια τρίτη επιλογή είναι εκείνη που φαίνεται να είναι κοντά σε εκείνο που ανέφερε η Λαγκάρντ. Δηλαδή να αντιμετωπιστεί εσωτερικά το ζήτημα. Προκειμένου να εξακολουθούν οι ομολογιούχοι -δηλαδή οι δανειστές της Γαλλίας- να παίρνουν τα χρήματά τους, θα πρέπει να πληρώσουν οι συνταξιούχοι, οι φοιτητές ή οι αγρότες. Μια τέτοια ουσιαστικά λύση επιβολής λιτότητας μέσω υψηλότερων φόρων και χαμηλότερων δαπανών, ώστε να διατηρηθεί η δημοσιονομική θέση της Γαλλίας, θα υποστηριχθεί από έναν κεντρώο πολιτικό.

Μια τέταρτη επιλογή είναι να αγοράσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) γαλλικό χρέος. Μπορεί αυτό να μην έλυνε το πρόβλημα του χρέους -δεν το διαγράφει- αλλά θα μπορούσε να μειώσει τις αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων, διευκολύνοντας τη χώρα να δανείζεται χωρίς δυσβάστακτους τόκους.

Έτσι, όμως η ίδια η ευρωζώνη θα κατέληγε με υψηλότερο χρέος και πληθωρισμό, ενώ άλλες χώρες θα σχημάτιζαν ουρά απαιτώντας αντίστοιχη υποστήριξη, όπως υπογραμμίζει ο Γερμανός αναλυτής. Η δήλωση όμως της Λαγκάρντ δείχνει ότι η Γαλλία δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη μια τέτοια παρέμβαση της ΕΚΤ. Η πρόεδρός της επιμένει ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος πρέπει να ξεκινήσει από την ίδια τη γαλλική κυβέρνηση.