Τον δρόμο για ιδιωτική πολεοδόμηση σε μικρούς οικισμούς ανοίγει η κυβέρνηση - προϋποθέσεις και εξαιρέσεις

Τον δρόμο για την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων, μικρών και φθινόντων οικισμών σε νησιά μέσω ιδιωτικής πολεοδόμησης ανοίγει η κυβέρνηση, διευρύνοντας το πλαίσιο εφαρμογής των Περιοχών Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ιδιωτικής Πολεοδόμησης και τις δυνατότητες αξιοποίησης ιδιωτικών εκτάσεων που συνδέονται λειτουργικά με τους οικισμούς.

Παράλληλα, διευρύνονται οι εξαιρέσεις από την εφαρμογή του θεσμού της ιδιωτικής πολεοδόμησης. Εκτός από την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, στις περιοχές όπου δεν θα εφαρμόζονται οι νέες ρυθμίσεις προστίθενται πλέον και οι περιοχές της Πάτρας, των Ιωαννίνων, του Βόλου, της Λάρισας και του Ηρακλείου.

Πρόκειται για τα Ειδικά Σχέδια Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ανάπτυξης (ΕΣΠΕΡΑΑ) τα οποία θα εγκρίνονται με Προεδρικό Διάταγμα, ώστε να υπόκεινται και στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).

Ειδικά για κατοικημένα νησιά, τα ΕΣΠΕΡΑΑ που θα εγκρίνονται για την αναβίωση εγκαταλελειμμένων οικισμών δεν θα περιορίζονται μόνο σε παρεμβάσεις εντός του υφιστάμενου οικισμού, αλλά θα μπορούν να προβλέπουν και την ανάπτυξη λειτουργικά συνδεόμενων όμορων εκτάσεων.

Στις εκτάσεις αυτές μπορούν να καθορίζονται χρήσεις γης και να προβλέπεται πολεοδόμηση, υπό την προϋπόθεση ότι οι όμορες εκτάσεις έχουν ελάχιστη συνολική επιφάνεια 30 στρεμμάτων και ότι το σύνολο της περιοχής παρέμβασης (υφιστάμενος οικισμός και νέες προς πολεοδόμηση εκτάσεις) κυμαίνεται από 50 έως 200 στρέμματα.

Ως εγκαταλελειμμένοι χαρακτηρίζονται οι προ του 1923 οικισμοί που εμφανίζουν μηδενικό πληθυσμό στις απογραφές της ΕΛΣΤΑΤ του 1981, ενώ ως μικροί και φθίνοντες θεωρούνται οι οικισμοί με λιγότερους από 150 κατοίκους που παρουσιάζουν δημογραφική συρρίκνωση κατά την τελευταία 30ετία ή μικρή μεταβολή πληθυσμού έως 5%.

Οι συγκεκριμένοι ορισμοί αποτελούν τη βάση για την ενεργοποίηση των ΕΣΠΕΡΑΑ. Ωστόσο, δεν αρκούν.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι νέες περιοχές ανάπτυξης δεν θα αποτελούν αυτοτελείς οικιστικές ενότητες, αλλά θα πρέπει να συνδέονται λειτουργικά με τον υφιστάμενο οικισμό και να εξυπηρετούνται από κοινά δίκτυα τεχνικών και κοινωνικών υποδομών.

Οι φορείς ανάπτυξης υποχρεούνται να παραχωρούν και να υλοποιούν, με δικές τους δαπάνες και χωρίς αποζημίωση από τον οικείο δήμο, τουλάχιστον το 50% της πολεοδομούμενης έκτασης.

Από το ποσοστό αυτό, τουλάχιστον το 25% θα πρέπει να κατευθύνεται στη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων.