Φόροι σε πλούτο, crypto και τζόγο: ο νέος χάρτης χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής ένωσης

Οι πολιτικές διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028–2034 εισέρχονται πλέον σε μια άκρως κρίσιμη φάση.

Με τις ανάγκες για δημόσιες δαπάνες να έχουν εκτοξευτεί, η συζήτηση γύρω από το πώς θα χρηματοδοτηθεί το μέλλον της ηπείρου μας αποκτά χαρακτηριστικά υπαρξιακού ζητήματος, σημειώνει το Social Europe.

Ένας πανευρωπαϊκός φόρος στους υπερπλούσιους ανοίγει τον δρόμο για τη δίκαιη και βιώσιμη χρηματοδότηση της Ευρώπης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη βάλει στο τραπέζι μια συγκεκριμένη πρόταση για έναν αισθητά διευρυμένο προϋπολογισμό, ο οποίος προσεγγίζει σχεδόν τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ.

Αυτό το ποσό μεταφράζεται περίπου στο 1,26% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της Ε.Ε., καταγράφοντας μια σημαντική αύξηση σε σχέση με το 1,1% που ισχύει στο τρέχον δημοσιονομικό πλαίσιο.

Οι λόγοι για αυτή τη διόγκωση του προϋπολογισμού είναι σαφείς και επιτακτικοί. Η Ευρώπη καλείται να χρηματοδοτήσει την коλоσσιαία κοινωνική και οικολογική της μετάβαση, να θωρακίσει την ψηφιοποίηση και την ανταγωνιστικότητά της απέναντι στις παγκόσμιες υπερδυνάμεις, να ενισχύσει τη δημόσια ασφάλεια, αλλά και να ανταποκριθεί στις πιεστικές υποχρεώσεις αποπληρωμής που απορρέουν από το Ταμείο Ανάκαμψης για την Covid-19. Το κρίσιμο ερώτημα, παρόλα αυτά, δεν είναι το πόσα χρήματα χρειαζόμαστε, αλλά το από πού θα προέλθουν.

Ιστορικά, η αρχιτεκτονική χρηματοδότησης της Ε.Ε. βασίζεται κυρίως στις συνεισφορές των κρατών-μελών, οι οποίες υπολογίζονται βάσει του ΑΕΕ τους. Αυτά τα χρήματα, όμως, αντλούνται στους εθνικούς προϋπολογισμούς κυρίως μέσω της φορολόγησης της εργασίας και της κατανάλωσης. Με απλά λόγια, ο λογαριασμός για το ευρωπαϊκό όραμα καταλήγει παραδοσιακά στις πλάτες των μισθωτών, των μικρομεσαίων και των απλών καταναλωτών.

Παράλληλα, έχουν προταθεί εισφορές για τα ηλεκτρονικά απόβλητα, ευρωπαϊκός φόρος καπνού και μια νέα εταιρική εισφορά. Αν και αυτά τα μέτρα εκτιμάται ότι θα αποφέρουν επιπλέον 58,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, συναντούν ήδη σθεναρές αντιστάσεις από αρκετά κράτη-μέλη. Καθίσταται, λοιπόν, αναγκαίο να εξεταστούν λύσεις που πηγαίνουν πολύ πιο πέρα από τις τρέχουσες προτάσεις.

Εδώ ακριβώς υπεισέρχεται μια ριζοσπαστική αλλά απολύτως ρεαλιστική προσέγγιση: η φορολόγηση του ακραίου πλούτου και των άυλων ψηφιακών συναλλαγών. Σύμφωνα με ανάλυση που διεξήγαγαν ερευνητές, υπάρχουν εναλλακτικά εργαλεία ικανά να αποφέρουν ιλιγγιώδη ποσά, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα χρόνιες παθογένειες όπως η φοροαποφυγή, η ανισότητα και η χρηματοπιστωτική αστάθεια.

Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους. Ένας φόρος στον διαδικτυακό τζόγο θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ οι εισφορές στις συναλλαγές κρυπτονομισμάτων θα άγγιζαν τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Μια περιβαλλοντική εισφορά στον τομέα των αερομεταφορών —ένας κλάδος που ιστορικά απολαμβάνει σκανδαλώδεις φοροαπαλλαγές, συμπεριλαμβανομένων εξαιρέσεων από τον ΦΠΑ— υπολογίζεται να προσθέσει 5 έως 7 δισεκατομμύρια ευρώ στα ευρωπαϊκά ταμεία.