Φορολογική ανισότητα: βαριά η φορολογία για τους μισθωτούς, ελαφριά για το κεφάλαιο

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν άφησαν ασχολίαστη τη νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη φορολογία – Annual Report on Taxation 2026, η οποία κατατάσσει την Ελλάδα πρωταθλήτρια στη φορολογική επιβάρυνση της μισθωτής εργασίας.

Μια διαφορά της ανάλυσης του ΕΝΑ από τις ανακοινώσεις των κομμάτων είναι ότι παραπέμπει στα πρωτότυπα στοιχεία της Κομισιόν, επεξεργασμένα σε ευανάγνωστα γραφήματα, επιτρέποντας στον αναγνώστη να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα.

Μήπως, για να κάνουμε το δικηγόρο του διαβόλου, η ευνοϊκή μεταχείριση στη φορολόγηση του κεφαλαίου είναι ένας τρόπος να καταστήσουμε τη χώρα μας πιο ελκυστική για τις επιχειρήσεις ώστε να ωφεληθούν σε δεύτερο χρόνο και οι εργαζόμενοι; Μήπως είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσουμε, για να είμαστε πιο ανταγωνιστικοί,  να έχουμε ανάπτυξη και δουλειές  – πολλές και ποιοτικές όπως λέει ο πρωθυπουργός;  Απευθυνθήκαμε στους συγγραφείς της μελέτης του ΕΝΑ, με το παραπάνω ερώτημα.

Όπως μας απάντησαν, δεν προκύπτει πουθενά από τα εμπειρικά δεδομένα, ότι η ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση του πλούτου παράγει θετικά αποτελέσματα για το σύνολο της κοινωνίας.   Αντιπροτείνουν μια πιο δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών, με μείωση της φορολογίας για την εργασία και αύξηση της φορολόγησης του κεφαλαίου, που θα αμβλύνει τις ανισότητες και θα ωφελεί τους πολλούς και όχι τους λίγους.

Όπως εξηγεί η ανάλυση του ΕΝΑ, οι έμμεσοι φορολογικοί συντελεστές, δείχνουν το ποσοστό της συνολικής φορολογικής και ασφαλιστικής επιβάρυνσης σε σχέση με την αντίστοιχη φορολογική βάση. Στην περίπτωση της εργασίας ο δείκτης προκύπτει από τον φόρο εισοδήματος των μισθωτών και τις ασφαλιστικές εισφορές διαιρεμένες με το σύνολο των μισθολογικών αμοιβών. Στην περίπτωση του κεφαλαίου ο δείκτης υπολογίζεται από τους φόρους σε επιχειρηματικά κέρδη, ενοίκια, μερίσματα και τόκους διαιρεμένους με τα αντίστοιχα συνολικά εισοδήματα.

Στη μισθωτή εργασία η Ελλάδα καταγράφει τον υψηλότερο έμμεσο φορολογικό συντελεστή σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση για το 2024, με τα στοιχεία αυτά να αποτελούν τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα.  Στην Ελλάδα αγγίζει το 44,8%,  σχεδόν 8 ποσοστιαίες μονάδες πιο πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (37,1%). Η απόσταση αυτή δείχνει καθαρά ότι η μισθωτή εργασία στη χώρα μας επιβαρύνεται αναλογικά πολύ περισσότερο σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ένωσης.

Η κατάσταση αλλάζει ριζικά όταν εξετάζουμε τη φορολόγηση του κεφαλαίου. Εδώ η Ελλάδα εμφανίζει συντελεστή μόλις 23%, σχεδόν δέκα μονάδες χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 32,5%. Το εισόδημα που προέρχεται από κεφάλαιο επιβαρύνεται δηλαδή αισθητά λιγότερο στη χώρα μας απ’ ό,τι στον μέσο όρο της Ευρώπης.

Μια παραλλαγή του παραπάνω επιχειρήματος, είναι οι ισχυρισμοί της κυβέρνησης ότι η μείωση του φορολογικού συντελεστή στα μερίσματα (από 15% σε 10% και 5%), οδήγησε σε αύξηση των φορολογικών εισπράξεων. Όμως, όπως μας εξηγούν αναλυτές του ΕΝΑ, πρόκειται για σαθρό συλλογισμό, αφού η συσχέτιση δεν συνεπάγεται αιτιότητα. Η αύξηση των εισπράξεων από τη φορολόγηση των μερισμάτων δεν οφείλεται στη μείωση του συντελεστή, αλλά στην εκτόξευση των επιχειρηματικών κερδών, ιδίως την περίοδο της μεγάλης πληθωριστικής κρίσης, που αύξησε αντίστοιχα και τα μερίσματα.