Πόσα χρόνια θα κουβαλάει η πραγματική οικονομία την κρίση;

Η πρώτη εικόνα είναι σχεδόν ενθαρρυντική με το Brent να υποχωρεί και τα τα χρηματιστήρια να αντιδράσουν ανοδικά, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων δείχνουν τα πρώτα σημάδια αποκλιμάκωσης.

Η κίνηση των αγορών θα περάσει το πρώτο μήνυμα σχετικά με την αρχή του τέλους για το σοκ στην οικονομία. Το πραγματικό πρόβλημα όμως βρίσκεται βαθύτερα. Η κρίση έχει ήδη περάσει στην πραγματική οικονομία και η ιστορία δείχνει ότι τέτοιου είδους σοκ δεν είναι εύκολο να σβήσουν το αποτύπωμα τους.

Ο μεγάλος κίνδυνος είναι ότι η οικονομία θα συνεχίσει να κουβαλά για μήνες ή και χρόνια τις πληγές της κρίσης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις η πλήρης απορρόφηση του σοκ μπορεί να χρειαστεί από 12 έως 24 μήνες ακόμη κι αν οι γεωπολιτική κρίση λήξει άμεσα και τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν.

Η Citi, σε πρόσφατη ανάλυσή της για το ενεργειακό σοκ, προειδοποιεί ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις σε πληθωρισμό, κατανάλωση και δημόσια οικονομικά εμφανίζονται με σημαντική χρονική υστέρηση. Η Morgan Stanley σημειώνει ότι οι αγορές συνήθως προεξοφλούν γρήγορα την ειρήνη, αλλά η πραγματική οικονομία ακολουθεί πολύ αργότερα, ειδικά όταν προηγείται ενεργειακό σοκ μεγάλης έντασης.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις κυβερνήσεις είναι ότι ο πληθωρισμός δεν ακολουθεί τις αγορές σε πραγματικό χρόνο

Το πρώτο κύμα αποκλιμάκωσης θα αφορά κυρίως το κλίμα, γεγονός που θα οδηγήσει τι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να υποχωρήσουν. Ήδη αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι ένα σταθερό σήμα αποκλιμάκωσης θα μπορούσε να οδηγήσει το Brent κάτω από τα 90 δολάρια μέσα σε λίγες εβδομάδες. Το πρόβλημα είναι ότι η φυσική αγορά έχει ήδη διαταραχθεί σοβαρά.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν έντονα τους τελευταίους μήνες εξαιτίας των προβλημάτων στις θαλάσσιες ροές και των κινήσεων αποθεματοποίησης από κράτη και εταιρείες. Οι μεγάλες οικονομίες αγόραζαν μαζικά LNG, πετρέλαιο και καύσιμα για να προστατευτούν από ενδεχόμενη παράταση της κρίσης.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με ειρήνη, η αγορά θα χρειαστεί χρόνο για να ξαναχτίσει αποθέματα και να επαναφέρει ισορροπία στις ροές. Οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν θα μειώσουν αμέσως τα κόστη στα πλοία που περνούν από τον Περσικό Κόλπο. Οι ναυλωτές δεν θα επιστρέψουν άμεσα στα προηγούμενα συμβόλαια. Οι εισαγωγείς θα συνεχίσουν να λειτουργούν αμυντικά μέχρι να πειστούν ότι η κρίση όντως τελείωσε.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις κυβερνήσεις είναι ότι ο πληθωρισμός δεν ακολουθεί τις αγορές σε πραγματικό χρόνο. Η ενέργεια περνά με καθυστέρηση στην οικονομία. Πρώτα εμφανίζεται στα καύσιμα και στον ηλεκτρισμό. Στη συνέχεια μεταφέρεται στις μεταφορές, στη βιομηχανία, στα τρόφιμα και τελικά στις υπηρεσίες. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οι επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ μπορεί να διατηρηθούν για πολλούς μήνες ακόμη και μετά την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών. Στη Φρανκφούρτη θεωρούν ότι το μεγαλύτερο ρίσκο είναι η μονιμοποίηση των πληθωριστικών πιέσεων. Αν επιχειρήσεις και νοικοκυριά συνεχίσουν να πιστεύουν ότι οι τιμές θα αυξάνονται, τότε το σοκ θα γίνει κανονικότητα για την οικονομία.

Η JP Morgan σε πρόσφατο σημείωμα προς επενδυτές σημείωσε ότι η λήξη του πολέμου μπορεί να επιταχύνει την αποκλιμάκωση του γενικού πληθωρισμού, όχι όμως απαραίτητα και του δομικού πληθωρισμού