Πόσο ασφαλές καταφύγιο είναι ο χρυσός; Τι δείχνει το πρόσφατο παρελθόν

Η παραδοσιακή αντίληψη θέλει τον χρυσό να λειτουργεί ως μέσο προστασίας σε περιόδους κρίσεων, ωστόσο η πρόσφατη εμπειρία δείχνει ότι η συμπεριφορά του είναι αρκετά πιο σύνθετη.

Ωστόσο, η συνέχεια ήταν πιο περίπλοκη. Καθώς κυλούσε το 2022 και μετά το 2023, η παγκόσμια οικονομία εισήλθε σε έναν κύκλο αύξησης επιτοκίων, κυρίως από τη Federal Reserve και άλλες κεντρικές τράπεζες, με στόχο την αντιμετώπιση του υψηλού πληθωρισμού, σημείωνε τότε το ΔΝΤ.

Αυτό είχε αρνητική επίδραση στον χρυσό, καθώς πρόκειται για ένα περιουσιακό στοιχείο χωρίς απόδοση (non-yielding asset). Σε περιβάλλον υψηλών επιτοκίων, τα ομόλογα και άλλα τοκοφόρα προϊόντα γίνονται πιο ελκυστικά, οδηγώντας σε εκροές από τον χρυσό. Έτσι, παρά την αρχική άνοδο λόγω πολέμου, οι τιμές υποχώρησαν τους επόμενους μήνες, σημειώνει η ABN Amro.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έπαιξαν και οι κυρώσεις προς τη Ρωσία, καθώς και οι ανακατατάξεις στο διεθνές εμπόριο και τις ροές ενέργειας. Ο χρυσός χρησιμοποιήθηκε σε ορισμένες περιπτώσεις ως μέσο αποθεματικού και μέσο συναλλαγών, ενώ χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα αύξησαν τα αποθέματά τους, ενισχύοντας τη ζήτηση.

Το 2024 και κυρίως το 2025–αρχές 2026 χαρακτηρίστηκαν από μια νέα ανοδική φάση σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού (World Gold Council). Η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα, η επιμονή του πληθωρισμού και η ζήτηση από κεντρικές τράπεζες οδήγησαν τον χρυσό σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας ακόμη και τα 5.100 δολάρια ανά ουγγιά στις αρχές του 2026. Η άνοδος αυτή συνδέεται άμεσα με τη γενικευμένη αίσθηση αστάθειας στο διεθνές σύστημα.

Ωστόσο, η πιο πρόσφατη περίοδος –ιδιαίτερα με την κλιμάκωση συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή το 2026– ανέδειξε μια σημαντική διαφοροποίηση στη συμπεριφορά του χρυσού.

Παρά τη σοβαρότητα της γεωπολιτικής κρίσης, οι τιμές δεν αυξήθηκαν σταθερά, αλλά παρουσίασαν έντονες διακυμάνσεις και ακόμη και πτώση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο χρυσός κινήθηκε παράλληλα με τις μετοχές, κάτι που αντιβαίνει στον παραδοσιακό ρόλο του ως αντιστάθμισμα κινδύνου, σημείωσε το MarketWatch και η Wall Street Journal.

Επιπλέον, η στάση των κεντρικών τραπεζών παραμένει κρίσιμη. Παρά τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις, πολλές συνεχίζουν να βλέπουν τον χρυσό ως στρατηγικό αποθεματικό, ιδίως σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής πόλωσης. Αυτό συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη στήριξη των τιμών.

Πρώτον, ο χρυσός εξακολουθεί να αντιδρά θετικά σε αρχικά σοκ γεωπολιτικών κρίσεων, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως ασφαλές καταφύγιο σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.

Δεύτερον, η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη πορεία του εξαρτάται περισσότερο από μακροοικονομικούς παράγοντες, όπως τα επιτόκια, ο πληθωρισμός και η ισχύς του δολαρίου, παρά από τα ίδια τα γεωπολιτικά γεγονότα.