Υπερτουρισμός, εξευγενισμός και στεγαστική κρίση: το airbnb είναι το σύμπτωμα, όχι η ασθένεια

Σε πολλούς προορισμούς, όταν ο τουρισμός αρχίζει να προκαλεί ενόχληση, η δημόσια συζήτηση εντοπίζει γρήγορα έναν αναγνωρίσιμο ένοχο: το Airbnb.

Η πλατφόρμα (και, γενικά, οι βραχυπρόθεσμες τουριστικές ενοικιάσεις) βρίσκεται στο επίκεντρο μεγάλου μέρους της δυσαρέσκειας, επειδή είναι ορατή, επειδή επηρεάζει τη στέγαση και επειδή μεταμορφώνει γειτονιές που στο παρελθόν δεν είχαν τουριστικό χαρακτήρα.

Η Eurostat εκτιμά ότι, το 2025, 951,6 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις κρατήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω των μεγάλων πλατφορμών βραχυπρόθεσμης διαμονής. Έχουμε επίσης διαπιστώσει πώς αυτά τα καταλύματα μπορούν να συμβάλουν στην πίεση στην αγορά κατοικιών, στην αύξηση των τιμών και στον υπερτουρισμό των αστικών κέντρων.

Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στη Βαρκελώνη, τη Βενετία ή την Αθήνα. Αναδύεται επίσης και εκτός των μεγάλων παραδοσιακών τουριστικών διαδρομών.

Όλο και περισσότερο, η επέκταση του Airbnb έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς παράγοντες που τροφοδοτούν τον εξευγενισμό (gentrification) των γειτονιών των πόλεων, μεταμορφώνοντας ολόκληρες περιοχές σε πεδία τουριστικής εκμετάλλευσης.

Με τη σειρά της, η μαζική μετατροπή κατοικιών σε βραχυχρόνια καταλύματα περιορίζει τη διαθεσιμότητα σπιτιών για τους μόνιμους κατοίκους, αυξάνει τα ενοίκια και ενισχύει την πίεση στις τοπικές κοινωνίες, ιδιαίτερα για τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα.

Παράλληλα, η άνοδος του τουρισμού αλλάζει τον χαρακτήρα των περιοχών, καθώς παραδοσιακές γειτονιές αντικαθιστούν σταδιακά τις καθημερινές τους λειτουργίες με υπηρεσίες που απευθύνονται κυρίως σε επισκέπτες.

Πλακάτ εναντίον της λειτουργίας της Airbnb στη Νέα Υόρκη κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στο Δημαρχείο, πριν από ακρόαση σχετικά με το θέμα της Airbnb στη Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ, 20 Ιανουαρίου 2015

Ωστόσο, το γεγονός ότι η Airbnb αποτελεί μέρος του προβλήματος δεν σημαίνει ότι είναι το σύνολο του προβλήματος, υποστηρίζει ο Χουάν Ιγνάσιο Πουλίντο Φερνάντες, Καθηγητής Εφαρμοσμένων Οικονομικών.

Όπως γράφει σε άρθρο του στο The Conversation, το να κατηγορούμε μόνο τις πλατφόρμες είναι πολιτικά σαφές, αλλά αδύναμο όσον αφορά την ανάλυση.