Από τις βρυξέλλες έως την αθήνα - οι πληθωριστικές πιέσεις προμήνυμα εξελίξεων

Η απόσταση Βρυξελλών – Αθήνας γεφυρώνεται από την κοινή αγωνία για την επόμενη μέρα της ευρωπαϊκής οικονομίας, με τις πληθωριστικές πιέσεις να λειτουργούν ως ξεκάθαρος προπομπός μίας περιόδου κρίσιμων αποφάσεων και ανακατατάξεων

Η παρατεταμένη άνοδος των τιμών του πετρελαίου απειλούν να ανατρέψουν τον σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), προμηνύοντας σημαντικές εξελίξεις στο κόστος δανεισμού.

Η πρώτη ηχηρή προειδοποίηση έρχεται από το Βέλγιο, όπου τα προκαταρκτικά στοιχεία για τον εναρμονισμένο ευρωπαϊκό δείκτη τιμών καταναλωτή (HICP) έδειξαν μια απροσδόκητη εκτίναξη στο 4,3% για τον Απρίλιο, από μόλις 1,65% τον Μάρτιο. Η άνοδος αυτή χαρακτηρίζεται εντυπωσιακή, δεδομένου ότι τον Ιανουάριο ο πληθωρισμός στη χώρα ήταν αρνητικός στο -0,7% και τον Φεβρουάριο βρισκόταν στο 0,9%.

Σύμφωνα με έγκριτους αναλυτές οι πληθωριστικές πιέσεις που παρατηρούνται στη χώρα της κεντρικής Ευρώπης μετακυλίονται γρήγορα στα δημόσια οικονομικά και την εθνική ανταγωνιστικότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή η χώρα εφαρμόζει σύστημα αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής, το οποίο συνδέει άμεσα τους μισθούς και τα επιδόματα με τις τιμές. Κατά συνέπεια, αυξάνεται  με ταχύτητα τόσο το εργατικό κόστος όσο και οι κρατικές δαπάνες.

Οι αγορές και η πλειονότητα των οικονομολόγων αναμένουν ότι η κεντρική τράπεζα θα προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης. Εάν οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για την πρώτη αύξηση του κόστους δανεισμού στην Ευρωζώνη από τον Σεπτέμβριο του 2023. Ωστόσο, στο εσωτερικό της ΕΚΤ καταγράφεται διάσταση απόψεων, αναδεικνύοντας το μέγεθος του διλήμματος. Ορισμένοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι τα υπάρχοντα μακροοικονομικά στοιχεία επαρκούν για να δικαιολογήσουν μια άμεση αύξηση των επιτοκίων. Αντίθετα, μια άλλη μερίδα στελεχών υποστηρίζει ότι οι οικονομικές προοπτικές θα πρέπει να επιδεινωθούν περαιτέρω προτού ληφθεί μια τέτοια οριστική απόφαση.

Ήδη στην Ελλάδα, η άνοδος των τιμών της ενέργειας μετά τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, επιβαρύνοντας άμεσα τον τομέα της στέγασης, τις μεταφορές και τις καταναλωτικές προσδοκίες.

Καύσιμα, ενέργεια, μεταφορές και βασικά είδη διατροφής συνθέτουν ένα περιβάλλον διαρκών ανατιμήσεων, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη και ενισχύοντας τη συγκράτηση δαπανών.

Οι αυξήσεις αποτυπώθηκαν στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που ανακοίνωσε πληθωρισμό για τον Απρίλιο (2026) στο 5,4% σε ετήσια βάση.

Μεγαλύτερη πίεση άσκησε το κόστος των μεταφορών, το οποίο αυξήθηκε κατά 10% σε σύγκριση με τον περσινό Απρίλιο. Άλμα καταγράφηκε στο πετρέλαιο κίνησης (+32,4% σε ετήσια βάση), στη βενζίνη (+17,1%) και άλλου είδους καύσιμα (+42,4%). Αυξημένο κατά 18,6% ήταν και το κόστος μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο.

Το κόστος των τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών σημείωσε αύξηση 4,4%, με τις τιμές του μοσχαριού να ανεβαίνουν κατά 19,2%, σε αρνί και κατσίκι κατά 13,3%, σε μαργαρίνη και φυτικά έλαια κατά 11,6%, μεταξύ άλλων.