Από τον πόλεμο στον «σούπερ Ελ Νίνιο» - Νέοι κίνδυνοι για το κόστος τροφίμων

Οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι υπάρχει σημαντική πιθανότητα να εκδηλωθεί ένα ισχυρό Ελ Νίνιο προς το τέλος του έτους

Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στο Ιράν έχει δημιουργήσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας και των λιπασμάτων. Τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια δίοδος για το παγκόσμιο εμπόριο, έχει επηρεαστεί σημαντικά, περιορίζοντας τη ροή βασικών πρώτων υλών. Δεδομένου ότι η παραγωγή λιπασμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο, η αύξηση των τιμών ενέργειας μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερο κόστος για τους αγρότες.

Η επίδραση αυτών των εξελίξεων είναι ήδη ορατή. Οι αγρότες, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και σε άλλες μεγάλες παραγωγικές χώρες, βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένα κόστη παραγωγής σε μια κρίσιμη περίοδο για τη φύτευση. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί φόβους για χαμηλότερες αποδόσεις και, κατ’ επέκταση, για περαιτέρω αύξηση των τιμών των τροφίμων.

Όπως δήλωσαν στο CNBC οικονομολόγοι, κάθε άνοδος στις τιμές της ενέργειας αναπόφευκτα τροφοδοτεί φόβους για υψηλότερες τιμές τροφίμων, δεδομένου ότι η παραγωγή λιπασμάτων είναι ενεργοβόρα και το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ορισμένων χημικών ουσιών.

Σε αυτό το ήδη εύθραυστο περιβάλλον, η εμφάνιση ενός ισχυρού Ελ Νίνιο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για νέες ανατιμήσεις. Ορισμένα βασικά αγροτικά προϊόντα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις επιπτώσεις του φαινομένου.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το κακάο, το ρύζι, η ζάχαρη και τα φυτικά έλαια, ενώ επηρεάζονται και άλλα προϊόντα που συνδέονται με τροπικές περιοχές, όπως ο καφές, οι μπανάνες και το τσάι. Ακόμη και η παραγωγή κρέατος ενδέχεται να επηρεαστεί, καθώς εξαρτάται από ζωοτροφές όπως η σόγια, η οποία επίσης επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες.

Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται μόνο στις αγορές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (WFP), ο αριθμός των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια ενδέχεται να αυξηθεί δραματικά, ιδιαίτερα εάν συνεχιστεί η ενεργειακή κρίση και οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Ήδη εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται σε ευάλωτη θέση, και οποιαδήποτε περαιτέρω επιδείνωση θα μπορούσε να έχει σοβαρές ανθρωπιστικές συνέπειες.

Μάλιστα, το WFP εκτιμά ότι ο αριθμός των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν οξεία πείνα θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 45 εκατομμύρια εάν ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί μετά τον Ιούνιο και οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Αυτή η πρόβλεψη θα προστεθεί στα 318 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που ήδη αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια.

Στο ενδεχόμενο αυτό, εκτεθειμένες θεωρούνται χώρες με μεγάλη εξάρτηση από τη γεωργία και περιορισμένη δυνατότητα προσαρμογής στις κλιματικές αλλαγές. Περιοχές της Αφρικής, όπως η Αιθιοπία και το Νότιο Σουδάν, αλλά και μεγάλες αγροτικές οικονομίες όπως η Ινδία, η Βραζιλία και η Αυστραλία, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρές προκλήσεις, είτε λόγω ξηρασίας είτε λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων.

Μάλιστα, σύμφωνα με τους ειδικούς της Μονάδας Πληροφοριών Ενέργειας και Κλίματος, η απάντηση στους εντεινόμενους φόβους για την επισιτιστική ασφάλεια έγκειται στην αναγνώριση ότι οι κίνδυνοι για το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων δεν πρόκειται να εξαφανιστούν σύντομα.