Αποκαλυπτική έρευνα για το επίδομα ανεργίας: πληρώνουμε πολλά, παίρνουμε λίγα

Οι θατσερικής έμπνευσης δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη ότι αν η ΝΔ κερδίσει τις εκλογές, θα εισηγηθεί προσωπικά την περικοπή του επιδόματος ανεργίας στους δύο μήνες, προκάλεσαν τρικυμία στη γαλάζια παράταξη.

Οι πολιτικοί λαγοί, που εκστομίζουν δημόσια όσα συζητούνται εσωτερικά, στρώνοντας το έδαφος για αντιδημοφιλή μέτρα, είναι πάντα χρήσιμοι στις κυβερνήσεις. Παίρνουν πάνω τους το βάρος της δημόσιας κατακραυγής, απορροφώντας τους κραδασμούς και προστατεύοντας το προφίλ του ηγέτη, που συγκριτικά με τον λαγό εμφανίζεται πιο φιλολαϊκός και μειλίχιος.

Ο σωστός λαγός όμως οφείλει να γνωρίζει τα όρια, ιδίως όταν βρισκόμαστε στην τελική ευθεία προεκλογικής περιόδου. Το πρωθυπουργικό άδειασμα στον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ότι δεν θα υπάρχει καμία περικοπή στο επίδομα ανεργίας ήταν μια προσπάθεια επαναφοράς των ορίων, σε επικοινωνιακό τουλάχιστον επίπεδο.

Ακολουθώντας τη διαδρομή του χρήματος, δείχνει ότι ένα σεβαστό ποσό, άνω του μισού δισεκατομμυρίου τον χρόνο, εκτρέπεται, νομίμως μεν αλλά όχι απαραίτητα και δικαίως, σε άλλα ταμεία.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος, η μελέτη υπολογίζει ότι το ποσό αυτό θα κάλυπτε 157.342 επίσης εξάμηνες επιδοτήσεις των 565 ευρώ τον μήνα. Αντιστοιχεί επίσης στο 19,9% των 2,676 δισ. ευρώ που δόθηκαν σε επιδόματα και δώρα ανεργίας στη διετία. Η ίδια η μελέτη διευκρινίζει ότι πρόκειται για σύγκριση και όχι για χρήματα που είναι ήδη διαθέσιμα, αφού χρειάζεται νομοθετική αλλαγή και πλήρης κοστολόγηση.

Στον ισολογισμό της 31.12.2023 η ΔΥΠΑ εμφανίζει απαίτηση 8,695 δισ. ευρώ από τον λογαριασμό του πρώην ΙΚΑ. Το ποσό δεν έχει εκκαθαριστεί οριστικά και πρέπει να συμφωνηθεί με τον e-ΕΦΚΑ. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά εκκαθάριση και χρονοδιάγραμμα απόδοσης όσων οφείλονται. Το Ελεγκτικό Συνέδριο καταγράφει διαθέσιμα 4,049 δισ. ευρώ στο τέλος του 2023, ενώ ο ισολογισμός της ΔΥΠΑ δείχνει 3,741 δισ. στη γραμμή των διαθεσίμων και χωριστά 541 εκατ. σε χρεόγραφα. Η μελέτη ζητά να εξηγηθεί η διαφορά των δύο αποτυπώσεων και να μην θεωρηθούν όλα τα ποσά ελεύθερα προς διανομή.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο σημειώνει ακόμη ότι το Δημόσιο αντλεί πόρους από το Κοινό Κεφάλαιο για βραχυπρόθεσμο δανεισμό, μεταξύ άλλων με repos. Λογαριασμοί της ΔΥΠΑ έχουν μερίδια σε αυτό το κεφάλαιο, όμως οι δημοσιευμένες καταστάσεις δεν δείχνουν πόσα χρήματα προέρχονται από αυτούς. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά να δημοσιοποιηθούν οι όροι, η διάρκεια και η απόδοση.

Το 2023 ο ειδικός λογαριασμός των αυτοαπασχολουμένων κατέγραψε 66,97 εκατ. ευρώ εισφορών. Οι παροχές ανεργίας έφτασαν μόλις τα 8,54 εκατ., δηλαδή λιγότερο από 13 ευρώ για κάθε 100 ευρώ εισφορών. Η μελέτη δεν χαρακτηρίζει τη διαφορά ελεύθερο αποθεματικό, αφού λείπει η εικόνα των υπόλοιπων υποχρεώσεων. Ζητά να δημοσιευτεί ο πλήρης λογαριασμός, ώστε να αποτυπωθεί πού κατευθύνθηκαν οι εισφορές, πόσοι άνεργοι αυτοαπασχολούμενοι πήραν βοήθημα και γιατί οι παροχές ανεργίας ήταν τόσο μικρές σε σχέση με όσα εισπράχθηκαν.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επικαλέστηκε ανεργία 7,5% της ΕΛΣΤΑΤ για να στηρίξει τον χρονικό περιορισμό του επιδόματος. Η ΕΛΣΤΑΤ όμως καταγράφει με δειγματοληπτική έρευνα, ενώ η ΔΥΠΑ είχε τον Ιούλιο πάνω από 715.00 ανέργους, αριθμό σχεδόν διπλάσιο από τις εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ άτομα. Οι επιδοτούμενοι άνεργοι τον ίδιο μήνα ήταν μόλις οι δύο στους δέκα (148.000). Πάνω από ένας στους δύο (51,9%) είναι μακροχρόνια άνεργοι, δηλαδή εκτός αγοράς εργασίας για τουλάχιστον ένα έτος.