Ώρα αποφάσεων για τα χωροταξικά που... διχάζουν αγορά και φορείς

Ειδικότερα, το ανώτατο γνωμοδοτικό όργανο της Πολιτείας για τη χωροταξική πολιτική, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των εξελίξεων, καθώς ξεκινά την αξιολόγηση των προβλέψεων των τριών νέων χωροταξικών πριν αυτά πάρουν τον δρόμο της θεσμοθέτησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, την Τρίτη πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας, υπό την προεδρία του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Χάρης Κοκκώσης, με αντικείμενο το ΕΧΠ για τον Τουρισμό.

Τα πιο σύνθετα και αμφιλεγόμενα ζητήματα παραπέμφθηκαν για την επόμενη συνεδρίαση που έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη Τετάρτη. Εκεί αναμένεται να τεθούν επί τάπητος οι βασικές χωροταξικές επιλογές του σχεδίου αλλά και οι παρατηρήσεις που κατατέθηκαν κατά τη δημόσια διαβούλευση.

Πάντως, η παραίτηση του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, κ. Ευθύμιου Μπακογιάννη, ο οποίος είχε τον συντονισμό της διαδικασίας, προκάλεσε ασυνέχεια στη διαδικασία, αφού το υλικό δεν είχε διανεμηθεί στα μέλη του Συμβουλίου κατά την πρώτη συνεδρίαση.

Αντιθέτως, στα χέρια τους έχουν ήδη το σχέδιο ΚΥΑ για το νέο χωροταξικό των ΑΠΕ, με την πρώτη συνεδρίαση να προγραμματίζεται για την επόμενη Τρίτη. Όσο για το ΕΧΠ της Βιομηχανίας τούς έχει αποσταλεί άτυπη εντολή προετοιμασίας, όμως η ουσιαστική εξέταση του φακέλου θα καθυστερήσει καθώς η δημόσια διαβούλευση παραμένει ανοιχτή έως τις αρχές Ιουλίου.

Οι χρόνοι πιέζουν. Και τα τρία χωροταξικά πλαίσια αποτελούν ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ολοκλήρωση των διαδικασιών εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, ήτοι εντός του μήνα. Μετά τη γνωμοδότηση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας, τα κείμενα θα περάσουν από τον έλεγχο του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ) πριν καταλήξουν στα γραφεία των συναρμόδιων υπουργών για τις τελικές υπογραφές.

Η ταυτόχρονη εξέταση των τριών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων συνιστά ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση που έχουν αντιμετωπίσει τα δύο συμβούλια τα τελευταία χρόνια. Τουρισμός, ενέργεια και βιομηχανία αποτελούν τρεις βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, αλλά και δραστηριότητες που συχνά διεκδικούν τον ίδιο χώρο. Η συνδυασμένη αξιολόγηση των πλαισίων θεωρείται απαραίτητη ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές συγκρούσεις χρήσεων γης και να διασφαλιστεί η αναπτυξιακή συνοχή του εθνικού σχεδιασμού.

Το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στα δύο χωροταξικά που έχουν ήδη προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης. Στον τομέα των ΑΠΕ, το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρότερες προϋποθέσεις χωροθέτησης για αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, περιορισμό της ανάπτυξης νέων ανεμογεννητριών μόνο σε 15 μεγάλα νησιά άνω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανώτατο όριο χωρικής κάλυψης 4% ανά δημοτική ενότητα και αποκλεισμό αιολικών εγκαταστάσεων σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων. Παράλληλα, διευρύνονται οι ζώνες αποκλεισμού σε περιοχές Natura, ενώ για τα φωτοβολταϊκά θεσπίζεται οριζόντια απαγόρευση σε δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura, και πλαφόν 1,5% εδαφικής κάλυψης ανά περιφερειακή ενότητα.

Οι ρυθμίσεις έχουν προκαλέσει έντονη αντίδραση της αγοράς. Εκπρόσωποι του κλάδου των αιολικών υποστηρίζουν ότι περιορίζεται δραστικά ο διαθέσιμος χώρος ανάπτυξης νέων έργων, καθώς το μεγαλύτερο αιολικό δυναμικό της χώρας βρίσκεται ακριβώς στις περιοχές που τίθενται υπό αυστηρότερους περιορισμούς. Αντίστοιχες ενστάσεις εκφράζονται και από τον κλάδο των φωτοβολταϊκών, ο οποίος κάνει λόγο για έλλειψη ουσιαστικής διαβούλευσης και για αποκλεισμούς μεγάλων εκτάσεων χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.

Από την πλευρά του ΥΠΕΝ, πάντως, υποστηρίζεται ότι οι νέοι κανόνες επιχειρούν να εξισορροπήσουν τους στόχους της πράσινης μετάβασης με την ανάγκη προστασίας ευαίσθητων οικοσυστημάτων και περιοχών υψηλής τουριστικής αξίας.

Εξίσου έντονη είναι η συζήτηση γύρω από το νέο ΕΧΠ για τον Τουρισμό. Οι απόψεις αποκλίνουν σημαντικά ως προς το μοντέλο ανάπτυξης που πρέπει να ακολουθήσει η χώρα.