Προς νέα άνοδο ο πληθωρισμός τροφίμων - οι ακραίοι καύσωνες «πιέζουν» περισσότερο από τον πόλεμο

Επίσης, οικονομολόγοι της Oxford Economics και της Deutsche Bank προειδοποιούν ότι η ανακούφιση από την επιβράδυνση που δείχνει η προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat – από 2,5% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο του 2025 σε 1,6% τον Ιούνιο του 2026 – μπορεί να είναι προσωρινή, με αποτέλεσμα ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων να επιταχυνθεί εκ νέου.

Το πρόσφατο σοκ στις τιμές πετρελαίου και λιπασμάτων λόγω του πολέμου στο Ιράν αναμένεται να ανεβάσει ξανά τις τιμές στα σούπερ μάρκετ, με καθυστέρηση άνω του ενός έτους, αναφέρει το Euronews. Έτσι, η όποια ανάσα στο ταμείο του σούπερ μάρκετ μπορεί να είναι βραχύβια, καθώς οι υψηλότερες τιμές των πρώτων υλών θα μετακυληθούν στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και οι ακραίες καιρικές συνθήκες αυτού του καλοκαιριού θα προκαλέσουν ζημιές στις καλλιέργειες σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Να σημειωθεί ότι το υψηλότερο κόστος της ενέργειας και των λιπασμάτων μετακυλίεται στις τιμές των τροφίμων μέσω δύο κύριων διαύλων. Πρώτον, η ενέργεια χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από τα τρακτέρ και τις μεταφορές έως την επεξεργασία, τη συσκευασία και την ψύξη, καθιστώντας την παραγωγή πιο δαπανηρή.

Δεύτερον, οι τιμές των λιπασμάτων αυξάνονται μαζί με το κόστος του φυσικού αερίου, συμπαρασύροντας τα έξοδα των αγροτών. Αυτά τα κόστη χρειάζονται χρόνο για να φτάσουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Ενώ οι τιμές της ενέργειας μπορούν να επηρεάσουν τα λιπάσματα μέσα σε λίγες εβδομάδες, η μειωμένη χρήση λιπασμάτων ή οι αλλαγές στις καλλιέργειες συνήθως ωθούν τις τιμές των τροφίμων προς τα πάνω μόνο μετά την επόμενη συγκομιδή.

Σύμφωνα με έγγραφο εργασίας της ΕΚΤ του 2023, μελλοντικοί καύσωνες θα μπορούσαν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στις τιμές των τροφίμων

Σύμφωνα με την Oxford Economics, ο πληθωρισμός των τροφίμων στην Ευρωζώνη θα ανέλθει σε περίπου 3% το 2027, ενώ εκτιμάται ότι η επίδραση των καιρικών συνθηκών από μόνη της θα μπορούσε να προσθέσει έως και μία ποσοστιαία μονάδα. Οι οικονομολόγοι της Οξφόρδης αναμένουν ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα θα παραμείνει κάτω από την πρόβλεψη της ΕΚΤ για το 2,6% φέτος, σε λιγότερο από 2% για το υπόλοιπο του 2026, προτού αυξηθεί το 2027.

Συνάδελφοί τους από την Deutsche Bank διαπίστωσαν ότι, παρά την πτώση των τιμών του πετρελαίου και των λιπασμάτων από τα υψηλότερα επίπεδά τους, η διακύμανση των τιμών των πρώτων υλών που σημειώθηκε μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των τροφίμων κατά περίπου 1,3% στο Ηνωμένο Βασίλειο και 0,8% στην Ευρωζώνη κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους. Αυτό θα προσθέσει περίπου 0,1 έως 0,15 ποσοστιαίες μονάδες στον συνολικό πληθωρισμό.

Όπως σημειώνει το Euronews, πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η τιμή spot του αργού πετρελαίου Brent κυμαινόταν στα 72,50 δολάρια το βαρέλι. Λόγω των διαταραχών στην προσφορά κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι τιμές εκτοξεύτηκαν στα 118 δολάρια προτού υποχωρήσουν ξανά στα περίπου 83 δολάρια μετά την κατάπαυση του πυρός.

Η Deutsche Bank αναμένει ότι οι τιμές θα μειωθούν σταδιακά τους επόμενους μήνες, με βάση τις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, αλλά μια νέα σύγκρουση θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την προοπτική. Οι οικονομολόγοι της προειδοποιούν ότι οι ανανεωμένες εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ωθήσει ξανά τις τιμές της ενέργειας προς τα πάνω, αυξάνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω πληθωριστικών πιέσεων.

Η μείωση του πληθωρισμού τροφίμων στην Ευρωζώνη από 2,5% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο του 2025 σε 1,6% τον Ιούνιο του 2026, αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο του εναρμονισμένου πληθωρισμού των τροφίμων από τα μέσα του 2021.