Στεγαστική κρίση: γιατί αυξάνονται οι τιμές και τι κάνει η εε για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα;

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η στεγαστική κρίση αποτελεί πρόβλημα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, καθώς η εύρεση ενός χώρου διαμονής που να είναι οικονομικά προσιτός, αξιοπρεπής και ασφαλής γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Για πολλούς ανθρώπους, τα ενοίκια αυξάνονται ταχύτερα από τους μισθούς. Η αγορά της πρώτης κατοικίας φαίνεται απρόσιτη.

Οι νέοι ενήλικες καθυστερούν να φύγουν από το πατρικό τους, οι οικογένειες δυσκολεύονται να βρουν μεγαλύτερα σπίτια και οι εργαζόμενοι αναγκάζονται μερικές φορές να ζουν σε μεγάλη απόσταση από τον χώρο εργασίας τους. Το κόστος στέγασης ασκεί πίεση στην καθημερινή ζωή και στα μακροπρόθεσμα σχέδια των ανθρώπων.

Ποιοι είναι οι λόγοι, όπως αναφέρεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιπο, που κρύβονται πίσω από την στεγαστική κρίση στην Ευρώπη; Και ποιες πρακτικές λύσεις αναπτύσσονται από την Κομισιόν και το ΕΚ, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε αξιοπρεπή, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή στέγαση σε ολόκληρη την Ευρώπη;

Ένας τρόπος για να εκτιμηθεί αν το κόστος στέγασης – ενοίκιο ή δόσεις στεγαστικού δανείου – είναι υπερβολικά υψηλό είναι να εξεταστεί ο λόγος τιμής κατοικίας προς το εισόδημα. Εάν το κόστος στέγασης υπερβαίνει το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν προβλήματα στέγασης.

Σύμφωνα με την Eurostat, τη στατιστική υπηρεσία της ΕΕ, το 2024 το κόστος στέγασης στην ΕΕ ξεπέρασε το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος για σχεδόν το 10% των νοικοκυριών στις πόλεις της ΕΕ και το 6,3% των νοικοκυριών στις αγροτικές περιοχές.

Ωστόσο, η στέγαση είναι ένα πολύπλευρο ζήτημα με διαφορετικές τάσεις και δυναμικές σε κάθε κράτος μέλος. Για παράδειγμα, πάνω από το ένα τέταρτο των Ελλήνων (29%) που ζούσαν σε πόλεις είχαν έξοδα στέγασης που υπερέβαιναν το 40% του εισοδήματός τους, ενώ μόνο το 2,6% των Κυπρίων στις πόλεις αντιμετώπιζε το ίδιο πρόβλημα.

Περίπου το 35,5% του εισοδήματος των νοικοκυριών στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε για την κάλυψη των εξόδων στέγασης το 2024, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Μεταξύ 2015 και 2024, οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 53%. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις παρατηρήθηκαν στην Ουγγαρία (+209,5 %), τη Λιθουανία (+135 %) και την Πορτογαλία (+124,4 %).

Η ενοικίαση κατοικιών στην ΕΕ έχει επίσης γίνει πιο δαπανηρή. Μεταξύ του 2010 και του πρώτου τριμήνου του 2025, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 27,8 % κατά μέσο όρο.

Αξιοσημείωτο είναι πως τα ενοίκια αυξήθηκαν σε όλες τις χώρες της ΕΕ εκτός από την Ελλάδα (-11 %).