Στην ελλάδα η μεγαλύτερη στεγαστική επιβάρυνση στην ευρωπαϊκή ένωση - οι παράγοντες της ανισότητας

Η στεγαστική κρίση αποτελεί πλέον έναν από τους σοβαρότερους οικονομικούς και κοινωνικούς κινδύνους στην Ελλάδα, η οποία καταγράφει τη μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τα έξοδα κατοικίας

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία που αποτυπώνονται στις μελέτες του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) η χώρα μας καταγράφει τη μεγαλύτερη στεγαστική επιβάρυνση στην ΕΕ.

Οι ενοικιαστές και όσοι αποπληρώνουν στεγαστικό δάνειο: Οι ενοικιαστές βρίσκονται αντιμέτωποι με συνεχή ράλι αυξήσεων στα ενοίκια, ενώ όσοι έχουν δάνεια επιβαρύνονται από το υψηλό κόστος τραπεζικού δανεισμού.

Ωστόσο, η στεγαστική κρίση δεν είναι αμιγώς ελληνικό φαινόμενο. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η ραγδαία άνοδος των ενοικίων και των τιμών πώλησης ακινήτων (οι οποίες αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 60% στην ΕΕ από το 2015) έχει μετατρέψει τη στέγαση σε κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση. Πόλεις όπως η Λισαβόνα, η Βαρκελώνη, η Μαδρίτη και το Μιλάνο βλέπουν τα νοικοκυριά τους να διαθέτουν εξαιρετικά υψηλά ποσοστά των μισθών τους αποκλειστικά για ενοίκιο. Μάλιστα, περίπου 1 στους 10 Ευρωπαίους δηλώνει πλέον αδυναμία να πληρώσει εγκαίρως το ενοίκιο ή τη δόση του στεγαστικού του δανείου. Η διαφορά έγκειται στο ότι στην Ελλάδα, η ευρωπαϊκή αυτή τάση συναντά χαμηλότερα διαθέσιμα εισοδήματα και ένα περιορισμένο απόθεμα κοινωνικής κατοικίας, οξύνοντας ακόμη περισσότερο τις συνέπειες.

Η αύξηση των τιμών των ακινήτων στην Ελλάδα ξεκίνησε το 2017 και συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Αυτή η ανοδική τροχιά τροφοδοτείται από έναν συνδυασμό παραγόντων:

Η οξύτητα του φαινομένου έχει υποχρεώσει τόσο την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και την ελληνική κυβέρνηση να θέσουν τη στέγαση στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ΕΕ εργάζεται για την κατάρτιση Σχεδίου για Οικονομικά Προσιτή Στέγαση (European Affordable Housing Plan), αναγνωρίζοντας ότι η έλλειψη προσιτής στέγης υπονομεύει τη συνοχή και την οικονομική ανταγωνιστικότητα της ηπείρου.

Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει το ΙΟΒΕ, η αποκατάσταση της ισορροπίας στην ελληνική αγορά απαιτεί μακροπρόθεσμες δομικές παρεμβάσεις: κίνητρα για την επαναφορά κενών κατοικιών στην αγορά, αύξηση της προσφοράς προσιτών κατοικιών και, κυρίως, ενίσχυση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.