Στο μικροσκόπιο τα φοροκίνητρα για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές

Με τις ηλεκτρονικές πληρωμές να βρίσκονται στην καθημερινότητα των πολιτών, να έχουν πολλαπλασιαστεί σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα και το κενό ΦΠΑ να έχει περιοριστεί συγκλίνοντας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου μπαίνει ξανά το πλαίσιο των φορολογικών κινήτρων που παρέχονται στα φυσικά πρόσωπα για τη χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών.

Η παραοικονομία στην Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχεδιάζει να αξιολογήσει κατά πόσο τα υφιστάμενα φορολογικά κίνητρα έχουν συμβάλει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, προκειμένου να αποφασίσει εάν θα παραταθούν, θα τροποποιηθούν ή θα αντικατασταθούν από νέα, πιο στοχευμένα μέτρα.

Το φορομπόνους για πληρωμές σε επαγγελματίες υψηλού κινδύνου φοροδιαφυγής. Η έξτρα έκπτωση φόρου που εξασφαλίζουν οι φορολογούμενοι όταν πληρώνουν με ηλεκτρονικό χρήμα συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών όπως δικηγόρους, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, κομμωτήρια, ταξί και άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες που θεωρούνται υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή εξακολουθεί να ισχύει για τα εισοδήματα του 2026 και λήγει στο τέλος του έτους.

Το μέτρο εφαρμόζεται από το 2022 και προβλέπει έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα ίση με το 30% των ηλεκτρονικών δαπανών για την πληρωμή αμοιβών σε 20 επαγγέλματα μέχρι ποσού 5.000 ευρώ ετησίως.

Ωστόσο, παρά την αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών τα τελευταία χρόνια, η συγκεκριμένη φορολογική έκπτωση δεν φαίνεται να έχει σημαντικά αποτελέσματα. Ενας βασικός λόγος είναι ότι μεγάλος αριθμός φορολογούμενων με εισοδήματα που δεν υπερβαίνουν το αφορολόγητο όριο δεν αποκομίζουν κανένα όφελος, καθώς δεν καταβάλλουν ούτως ή άλλως φόρο εισοδήματος.

Παράλληλα, για όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα, το οικονομικό όφελος είναι περιορισμένο και γίνεται αντιληπτό με σημαντική χρονική υστέρηση, κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης. Αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις οι επαγγελματίες εξακολουθούν να προσφέρουν άμεσες εκπτώσεις για πληρωμές με μετρητά χωρίς έκδοση απόδειξης, γεγονός που μειώνει την ελκυστικότητα του μέτρου.

Οι ιατρικές δαπάνες που μετρούν διπλά. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η διάταξη που προβλέπει ότι οι δαπάνες για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες, όταν εξοφλούνται ηλεκτρονικά, προσμετρώνται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών πληρωμών, το οποίο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος των φορολογουμένων.

Το βασικό δίλημμα για το οικονομικό επιτελείο είναι αν τα συγκεκριμένα φορολογικά κίνητρα πρέπει να διατηρηθούν, να καταργηθούν ή να αντικατασταθούν από πιο στοχευμένες παρεμβάσεις σε επαγγελματικούς κλάδους όπου εξακολουθούν να καταγράφονται υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής.

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι παρά τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης τα τελευταία χρόνια, η παραοικονομία στην Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σύμφωνα με την ΤτΕ, η φοροδιαφυγή εξακολουθεί να συγκεντρώνεται κυρίως σε δραστηριότητες με έντονη παρουσία ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου οι συναλλαγές πραγματοποιούνται σε σημαντικό βαθμό με μετρητά.