Στριμωγμένοι στο σπίτι και στα έξοδα οι νέοι στην εε - «βραχνάς» η στέγη για έναν στους τέσσερις στην ελλάδα

Η πορεία των νέων προς την ανεξαρτησία όσον αφορά στη στέγαση διαφέρει από χώρα σε χώρα της ΕΕ, με σημαντικούς παράγοντες να εμπλέκονται στην απόφαση κάποιου να φύγει από το πατρικό του. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι επικρατούσες συνθήκες στην αγορά εργασίας, οι πολιτισμικές νόρμες, το κόστος διαβίωσης και η ύπαρξη συντροφικής σχέσης.

Τα στοιχεία της Eurostat για τις συνθήκες στέγασης των νέων 15-29 ετών αναδεικνύουν μια σχέση ανάμεσα στους δείκτες του υπερπληθυσμού ενός νοικοκυριού και του υπερβολικού κόστους στέγασης. Ως υπερπλήρες νοικοκυριό, η Eurostat ορίζει όποιο δεν διαθέτει τα εξής δωμάτια: τουλάχιστον ένα για το νοικοκυριό, ένα ανά ζευγάρι, ένα για κάθε άγαμο 18 ετών και άνω, ένα ανά ζεύγος άγαμων του ίδιου φύλου 12-17 ετών, ένα για κάθε άλλο άτομο ίδιας ηλικιακής κατηγορίας και ένα ανά ζεύγος παιδιών κάτω των 12 ετών.

Βασική διάκριση με βάση τις μετρήσεις: υπερπλήρη νοικοκυριά καταγράφονται εκεί όπου οι νέοι εγκαταλείπουν το πατρικό τους σπίτι αργότερα, ενώ μεγαλύτερο ποσοστό νέων στις χώρες που αυτό συμβαίνει νωρίτερα ενδέχεται να αντιμετωπίζουν υπερβολική επιβάρυνση από τα έξοδα στέγασης. Ιδιαίτερα υψηλές τιμές στα υπερπλήρη νοικοκυριά καταγράφονται στην Ελλάδα, στην Ιταλία καθώς και στις ανατολικές χώρες της ΕΕ.

Το 2025, οι νέοι της ΕΕ έφευγαν από το πατρικό τους σπίτι σε μέση ηλικία 26,3 ετών

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, το 26,9% των νέων ηλικίας 15-29 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζούσε σε υπερπλήρη νοικοκυριά, ποσοστό υψηλότερο κατά 10,1 ποσοστιαίες μονάδες από αυτό του συνολικού πληθυσμού (16,8%) και αυξημένο κατά 0,4 μονάδες σε σχέση με το 2024. Οι νέοι της ΕΕ έφευγαν από το πατρικό τους σπίτι σε μέση ηλικία 26,3 ετών.

Ο υπερπληθυσμός μεταξύ των νέων μειωνόταν με την ηλικία: ήταν 30,1% για την ομάδα 15-19 ετών, 28,7% για τους 20-24 ετών και 21,8% για τους 25-29 ετών. Μεταξύ των νέων 15-29 ετών, τα υψηλότερα ποσοστά στα υπερπλήρη νοικοκυριά καταγράφηκαν στη Ρουμανία (60,4%), τη Λετονία (54,9%) και τη Βουλγαρία (52,8%), ενώ από κοντά ακολουθεί η Ελλάδα (48,4%). Αμέσως μετά έρχονται η Κροατία με περίπου 47%, η Ιταλία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Λιθουανία με άνω του 40%. Τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στην Κύπρο (3,5%), την Ιρλανδία (7,4%) και τη Μάλτα (7,7%).

Στη χώρα μας, όπως και στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, η διαφορά στα ποσοστά υπερπληθυσμού μεταξύ της ηλικιακής κατηγορίας 15-29 ετών και του συνολικού πληθυσμού ήταν τουλάχιστον 20 ποσοστιαίες μονάδες (στο σύνολο του πληθυσμού τα ποσοστά ήταν 28,3%, 32,5%, 40,4%, αντιστοίχως).

Σε σχετικούς όρους, οι αντίστοιχες διαφορές ήταν μεγαλύτερες στη Δανία και την Ολλανδία, όπου οι νέοι είχαν περισσότερες από διπλάσιες πιθανότητες να ζουν σε υπερπλήρες νοικοκυριό σε σύγκριση με τον συνολικό πληθυσμό. Στη Φινλανδία, οι πιθανότητες αυτές ήταν σχεδόν διπλάσιες. Γενικώς, στις χώρες όπου το ποσοστό υπερπληθυσμού για τους νέους είναι υψηλό, οι 15-19 ετών είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο.

Στη Ρουμανία, τη Λετονία, τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Λιθουανία και την Ελλάδα, περισσότεροι από τους μισούς 15-19 ετών ζούσαν σε υπερπλήρη νοικοκυριά (από 65,5% στη Ρουμανία έως 50,1% στην Ελλάδα).

Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των ατόμων ηλικίας 15-19 ετών και 25-29 ετών παρατηρήθηκε στη Λιθουανία (22,3 μονάδες), ακολουθούμενη από τη Λετονία (20,3 μονάδες), τη Ρουμανία (15,4 μονάδες) και τη Βουλγαρία (14,7 μονάδες). Αντιθέτως, στη Δανία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Ελλάδα, τη Μάλτα, τη Σλοβακία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, τα ποσοστά υπερπληθυσμού ήταν υψηλότερα μεταξύ των ηλικιών 20-24.