Αυτή είναι η απροσδόκητα θετική πλευρά του πολέμου στο ιράν

Όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος στο Ιράν και όσο πιο καταστροφικές είναι οι οικονομικές του επιπτώσεις, τόσο καλύτερα μπορεί να γίνει η επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας μακροπρόθεσμα. Πρόκειται, βέβαια, για μια πιθανότητα που δύσκολα μπορεί κανείς να χωνέψει, ειδικά με τον μεγάλο αριθμό θυμάτων του πολέμου. Ο πόλεμος είναι άσχημος, σκληρός και βαθιά οδυνηρός, και οι οικονομικές ζημίες αυτού του πολέμου έχουν πλήξει δισεκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο – πολλούς από αυτούς με καταστροφικό τρόπο.

Παρ’ όλα αυτά, ο κόσμος θα μπορούσε να υποστεί κάποιες θεμελιώδεις και απαραίτητες αλλαγές ως αποτέλεσμα της καταστροφής που προκαλεί ο πόλεμος, σημειώνει το αμερικανικό CNN, εξηγώντας πως είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα ενισχύσει και θα διαφοροποιήσει την ενεργειακή αλυσίδα εφοδιασμού, αποτρέποντας έτσι ένα μοναδικό πλωτό δρόμο πλάτους 23 μιλίων – τα Στενά του Ορμούζ – να γίνει σημείο συμφόρησης για την παγκόσμια οικονομία και να επιτρέψει στο Ιράν να κλείσει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Και όσο πιο σκληρά πλήττεται η οικονομία, τόσο μεγαλύτερο είναι το κίνητρο για να γίνουν αυτές οι αλλαγές.

Ο ΟΠΕΚ ενδέχεται επίσης να συρρικνωθεί ή να διαλυθεί, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Η εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας θα μπορούσε να γίνει πιο ανθεκτική, όμως, με αγωγούς που θα παρακάμπτουν εντελώς τα Στενά του Ορμούζ. Και ο κόσμος θα μπορούσε να επιταχύνει τη μετάβασή του στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μειώνοντας την εξάρτηση της παγκόσμιας κοινότητας από τα ορυκτά καύσιμα.

Δεν είναι καθόλου σαφές τι είδους συμφωνία – αν υπάρξει – μπορεί να επιτευχθεί για να τερματιστεί ο πόλεμος. Το Ιράν ενδέχεται να μην αποδυναμωθεί όσο ελπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ. Ενδέχεται να συνεχίσει να χρηματοδοτεί την τρομοκρατία και να απειλεί τη ζωή και τα μέσα διαβίωσης των εχθρών του.

Ωστόσο, οικονομολόγοι και στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες συμφωνούν ότι κάποια μακροπρόθεσμα οφέλη θα μπορούσαν να προκύψουν από αυτόν τον βαθιά αντιδημοφιλή πόλεμο.

Ο πόλεμος ανέδειξε σημαντικές δομικές αδυναμίες στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας – ένα πολύπλοκο, αλληλένδετο σύστημα που ισορροπεί μεταξύ εφεδρικότητας και αποδοτικότητας. Το γεγονός ότι το Ιράν μπόρεσε τόσο εύκολα να διακόψει την πρόσβαση του κόσμου στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου με μερικές νάρκες, αυτοσχέδια drones και ταχύπλοα σκάφη θα απαιτήσει σοβαρή αναθεώρηση – και μόνιμες αλλαγές.

Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι η Μέση Ανατολή θα κατασκευάσει αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου που θα διέρχονται από την Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ώστε να παρακάμπτουν εντελώς τα Στενά.

Έχουμε δει αυτές τις αλλαγές αρκετές φορές αυτή τη δεκαετία. Μετά την πανδημία, οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες στον τομέα της μεταποίησης διακόπηκαν και στη συνέχεια ενισχύθηκαν σημαντικά. Ο πόλεμος της Ρωσίας με την Ουκρανία άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη προμηθεύεται φυσικό αέριο. Οι δασμοί που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ οδήγησαν σε μαζικές αλλαγές στην προμήθεια πρώτων υλών.

Η ανθεκτικότητα στην αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας δεν θα μπορούσε να έρθει σε πιο κατάλληλη στιγμή, σχολιάζουν αναλυτές: η παγκόσμια ζήτηση για ενέργεια έχει γίνει ακόρεστη. Οι εταιρείες τεχνολογίας κατασκευάζουν κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης, με τεράστια κατανάλωση ενέργειας, με ιλιγγιώδη ρυθμό.

Αν ο κόσμος απεξαρτηθεί από την ενέργεια της Μέσης Ανατολής, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να βρίσκονται σε ιδανική θέση για να βοηθήσουν και, φυσικά, για να πλουτίσουν περαιτέρω: το φυσικό αέριο παραμένει η μεγαλύτερη πηγή ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, και η Αμερική διαθέτει τεράστιες ποσότητες, με αυξημένες δυνατότητες εξαγωγής.