Αυτή είναι η δαπάνη που «εξαφανίζει» τους μισθούς

Για κάθε 100 ευρώ διαθέσιμου εισοδήματος που εισέρχονται σε ένα ελληνικό νοικοκυριό, τα 36 ευρώ κατευθύνονται στη στέγη. Κανένα άλλο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν καταγράφει τόσο υψηλό ποσοστό, με το μέσο όρο στην Ευρώπη να είναι στο 19%, σχεδόν στο μισό από αυτόν της Ελλάδας.

Τα στοιχεία για την αγορά στέγης στην Ελλάδα, δείχνουν ότι η στέγαση έχει μετατραπεί στη μεγαλύτερη πάγια δαπάνη των νοικοκυριών, απορροφώντας ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων στους μισθούς, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη εκατομμυρίων πολιτών.

Η κατάσταση είναι δυσχερέστερη καθώς σύμφωνα με τη Eurostat, το 28,9% των Ελλήνων δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για κατοικία. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μόλις 8,2%. Με άλλα λόγια, σχεδόν τρεις στους δέκα Έλληνες βρίσκονται σε συνθήκες που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θεωρούν οικονομικά προβληματικές.

Το τελευταίο διάστημα η κυβέρνηση προβάλλει τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και τη βελτίωση των αμοιβών ως απόδειξη της ανθεκτικότητας της οικονομίας. Αν εξετάσει όμως κανείς τα στοιχεία θα δει ότι αυτή η αύξηση δεν βελτιώνει το βιωτικό επίπεδο των Ελλήνων, καθώς μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης χάνεται στην αγορά κατοικίας.

Από το 2019 μέχρι σήμερα ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε κατά περίπου 39%. Την ίδια περίοδο οι τιμές των ενοικίων στις μεγάλες πόλεις αυξήθηκαν με πολύ ταχύτερους ρυθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς ακινήτων:

●     Σε πολλές περιοχές της Αθήνας τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 55%-70% από το 2019.

●     Το 2025 μόνο, τα ενοίκια στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 10,1%, καταγράφοντας μία από τις υψηλότερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι μισθολογικές αυξήσεις αδυνατούν να καλύψουν το κόστος στέγασης. Σήμερα ένας εργαζόμενος που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό λαμβάνει περίπου 780 ευρώ καθαρά. Ένα μικρό διαμέρισμα σε πολλές περιοχές της Αθήνας κοστίζει πλέον από 500 έως 650 ευρώ τον μήνα. Ένα δυάρι σε αρκετές συνοικίες ξεπερνά τα 700 ευρώ. Η αναλογία είναι αποκαλυπτική. Για χιλιάδες εργαζόμενους το ενοίκιο απορροφά πάνω από το 60% του καθαρού εισοδήματος.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια το στεγαστικό θεωρούνταν κυρίως πρόβλημα των νέων που προσπαθούσαν να φύγουν από το πατρικό τους σπίτι. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η αδυναμία εξεύρεσης φτηνής στέγης επεκτείνεται πλέον σε ολόκληρη τη μεσαία τάξη. Οι αυξήσεις δεν εντοπίζονται μόνο στις περιοχές υψηλής ζήτησης ή στα τουριστικά κέντρα. Καταγράφονται πλέον σε συνοικίες που παραδοσιακά φιλοξενούσαν μισθωτούς και μεσαία νοικοκυριά.

Περιοχές όπως το Περιστέρι, το Αιγάλεω, ο Κορυδαλλός, η Νίκαια, το Ίλιον, η Καλαμαριά και οι δυτικές συνοικίες της Θεσσαλονίκης εμφανίζουν σημαντικές ανατιμήσεις τα τελευταία χρόνια. Η μεταβολή αυτή αλλάζει τα χαρακτηριστικά του προβλήματος. Δεν αφορά πλέον μόνο όσους αναζητούν σπίτι. Αφορά όσους ήδη κατοικούν σε αυτό και καλούνται να ανανεώσουν το μισθωτήριό τους με αυξημένο ενοίκιο.