Αυξάνεται η ανησυχία σε Ευρώπη και Ελλάδα για τον στασιμοπληθωρισμό - Δυσοίωνα τα σενάρια για την ανάπτυξη

Xαμηλότερη ανάπτυξη, ακριβή ενέργεια, επίμονος πληθωρισμός και πολύ στενά περιθώρια αντίδρασης. Αυτοί είναι οι φόβοι που κατακλίζουν τα οικονομικά επιτελεία κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών.

Το ζήτημα είναι πόσο βαθιά θα περάσει το σοκ από το πετρέλαιο στις τιμές, στη βιομηχανία και στις αποφάσεις της ΕΚΤ

Το ΔΝΤ έκοψε την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη του 2026 στο 3,1% και ανέβασε τον παγκόσμιο πληθωρισμό στο 4,4%, ενώ για την ευρωζώνη βλέπει ανάπτυξη μόλις 1,1% και πληθωρισμό 2,6% ακόμη και στο βασικό σενάριο με μικρή διάρκεια της κρίσης. Πηγές που παρακολουθούν τις διαβουλεύσεις περιγράφουν ότι το ζήτημα πλέον είναι πόσο βαθιά θα περάσει το σοκ από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στις τιμές, στη βιομηχανία και τελικά στις αποφάσεις της ΕΚΤ.

Στο παρασκήνιο, οι θεσμοί δεν δουλεύουν με το σενάριο της γρήγορης εκτόνωσης αλλά με την πιθανότητα να κρατήσουν για μήνες οι πληγές στην εφοδιαστική αλυσίδα και στις ενεργειακές υποδομές.

Το σήμα που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις είναι ότι η αρχική ενεργειακή αναταραχή έχει αρχίσει να περνά σε δεύτερο κύμα, με μεγαλύτερο κόστος για τη μεταποίηση, ακριβότερη χρηματοδότηση και αυξανόμενο κίνδυνο να παγιωθούν οι πληθωριστικές προσδοκίες πάνω από τον στόχο.

Για την Ελλάδα, το σενάριο γίνεται ακόμη πιο ορατό στις εκτιμήσεις. Το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη 1,8% το 2026 από 2,1%, πληθωρισμό 3,5% και έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στο -6,4% του ΑΕΠ, ενώ η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε τον Μάρτιο πληθωρισμό 3,9%, με άλματα 27,4% στα άλλα καύσιμα, 24,6% στο πετρέλαιο θέρμανσης, 22,8% στο πετρέλαιο κίνησης και 8,1% στις μεταφορές.

Κυβερνητικές και ευρωπαϊκές πηγές θεωρούν ότι αυτό είναι το πιο ανησυχητικό σημείο της εικόνας: η ανάπτυξη χαμηλώνει την ίδια στιγμή που η ενέργεια ξαναμπαίνει στο καλάθι τιμών, στα κόστη των επιχειρήσεων και στις προσδοκίες των νοικοκυριών.

Η ανησυχία δεν επικεντρώνεται μόνο στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά κυρίως στη μετάδοση του σοκ στην πραγματική οικονομία. Οι αναλύσεις που φτάνουν στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δείχνουν ότι η ενεργειακή αναταραχή έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει το κόστος παραγωγής, τις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα, δημιουργώντας πιέσεις που δεν αποτυπώνονται ακόμη πλήρως στους δείκτες τιμών.

Παράλληλα, η εικόνα που έρχεται από τις αγορές ενέργειας ενισχύει αυτό το σενάριο. Οι τιμές για άμεση παράδοση καυσίμων κινούνται σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τα προθεσμιακά συμβόλαια, γεγονός που αποτυπώνει την ένταση της ζήτησης και την αβεβαιότητα για την επάρκεια. Ευρωπαϊκές πηγές επισημαίνουν ότι αυτή η απόκλιση αποτελεί ένδειξη βαθύτερης ανισορροπίας, η οποία αναμένεται να μεταφερθεί με χρονική υστέρηση στην ευρύτερη οικονομία.

Η μεταβολή του περιβάλλοντος έχει ήδη οδηγήσει σε αναθεωρήσεις των προβλέψεων για την ανάπτυξη, με τις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης να επανεξετάζουν τους στόχους τους για το 2026. Στο Eurogroup, σύμφωνα με πληροφορίες, η συζήτηση επικεντρώνεται πλέον στη διατήρηση της σταθερότητας και όχι στην επίτευξη υψηλών ρυθμών μεγέθυνσης, καθώς οι πιέσεις από την ενέργεια και την κατανάλωση περιορίζουν τις προοπτικές.